Аб патрабаваннях па прымяненні холадагентаў

Згодна з артыкулам 12 Закона Рэспублікі Беларусь ад 12 лістапада 2001 г. № 56-З «Аб ахове азонавага слоя» забараняецца праектаванне, будаўніцтва аб'ектаў, укараненне абсталявання і тэхнічных прылад, якія прадугледжваюць выкарыстанне азонаразбуральных рэчываў, за выключэннем гідрафторуглеродаў. Пры гэтым гідрафторуглероды могуць прымяняцца толькі ў выпадку адсутнасці іншых альтэрнатыў і патэнцыял глабальнага пацяплення (далей – ПГП) прымяняемых гідрафторуглеродаў павінен быць найменшым.

У адпаведнасці з названым Законам, а таксама пунктам 8 Плана мерапрыемстваў па рэалізацыі Кігалійскай папраўкі да Манрэальскага пратакола па рэчывах, што разбураюць азонавы слой, ад 16 верасня 1987 года, зацверджанага намеснікам Прэм'ер-міністра Рэспублікі Беларусь 11 лістапада 2022 г. № 07/214-209/403, Экалагічнымі нормамі і правіламі ЭкаНП 17.01.06-001-2017 «Ахова навакольнага асяроддзя і прыродакарыстанне. Патрабаванні экалагічнай бяспекі», зацверджанымі пастановай Міністэрства прыродных рэсурсаў і аховы навакольнага асяроддзя Рэспублікі Беларусь ад 18 чэрвеня 2017 г. № 5-Т, устаноўлены дапушчальны ўзровень ПГП прымяняемых гідрафторуглеродаў.

Так, згодна з часткай другой пункта 6 ЭкаНП 17.01.06-001-2017 у тэхнічных рашэннях па ўстаноўцы нізкатэмпературнай тэхнікі ў выпадку адсутнасці альтэрнатыў прымяняюцца гідрафторуглероды з ПГП не больш за 1500 у СО₂ эквіваленце.

Выключэнне складаюць каскадныя сістэмы ахаладжэння з выкарыстаннем прыроднага хладагенту і абсталяванне медыцынскага прызначэння.

Варта адзначыць, што аналагічныя абмежаванні ўтрымліваюць Будаўнічыя нормы СН 4.02.03-2019 «Ацяпленне, вентыляцыя і кандыцыянаванне паветра», зацверджаныя пастановай Міністэрства архітэктуры і будаўніцтва Рэспублікі Беларусь ад 16 снежня 2019 г. № 69.

Згодна з падпунктам 8.2 пункта 8 СН 4.02.03-2019 у сістэмах халада забеспячэння варта выкарыстоўваць халадзільныя машыны і ўстаноўкі, якія працуюць на экалагічна бяспечных хладагентах з нулявой азонаразбуральнай здольнасцю і ПГП не вышэй за 1500 у СО₂ эквіваленце.

Частка другая пункта 6 ЭкаНП 17.01.06-001-2017 уступіла ў сілу 1 студзеня 2025 г. Адпаведна тэхнічныя рашэнні па ўстаноўцы нізкатэмпературнай тэхнікі, якія праектуюцца ў 2025 і ў наступныя гады, не павінны прадугледжваць выкарыстанне такіх гідрафторуглеродаў, як ГФУ-23, ГФУ-125, ГФУ-143а, ГФУ-227ea, ГФУ-236fa, а таксама ахаладжальных сумесяў гідрафторуглеродаў R-404a, R-407c, R-410a, R-507a і іншых, ПГП якіх больш за 1500 у СО₂ эквіваленце.

Пры гэтым праекты, якія прадугледжваюць устаноўку нізкатэмпературнай тэхнікі, распрацаваныя і ўзгодненыя да 1 студзеня 2025 г., рэалізуюцца ў адпаведнасці з праектнай дакументацыяй і прадугледжанымі ў ёй тэхнічнымі рашэннямі.

У выпадку ўнясення змен, звязаных з павелічэннем уздзеяння на навакольнае асяроддзе, у праектную дакументацыю па аб'ектах дзяржаўнай экалагічнай экспертызы, дадзеныя змены падлягаюць экалагічнай экспертызе, у ходзе якой ацэнка яе адпаведнасці будзе ажыццяўляцца па дзеючых на момант экспертызы патрабаваннях прыродаахоўнага заканадаўства.

Адначасова звяртаем увагу, што ў адпаведнасці з падпунктам 1.2 пункта 1 пастановы Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь ад 7 мая 2023 г. № 170 «Аб мерах па забеспячэнні аховы азонавага слоя і клімату» з улікам пераходу на азонабяспечныя тэхналогіі ў рамках рэалізацыі Кігалійскай папраўкі да Манрэальскага пратаколу дапушчальны ў Рэспубліцы Беларусь аб'ём спажывання гідрафторуглеродаў скарачаецца з 3,301 млн. тон у CO₂ эквіваленце ў 2026 годзе да 0,762 млн. тон у 2036 годзе, што пацягне істотнае скарачэнне даступных хладагентаў з высокім ПГП у краіне ў бліжэйшыя гады.