Як перажыць анамальную спёку?
Спякотнае надвор'е не толькі выклікае дыскамфорт, але і ўяўляе небяспеку для здароўя. Як паводзіць сябе, каб не рызыкаваць самым дарагім, якія простыя ісціны варта ўзяць на ўзбраенне, каб пазбегнуць перагрэву арганізма?
Асабліва ўважлівымі трэба быць людзям, якія знаходзяцца ў групе рызыкі, аднак і тым, чый стан не выклікае асцярог, не варта губляць пільнасці. Выконваючы простыя рэкамендацыі, нават ва ўмовах анамальнай спёкі можна захаваць сваё здароўе і ў поўнай меры атрымаць асалоду ад надвор'я.
Хто ў групе рызыкі?
У групе рызыкі знаходзяцца дзеці і пажылыя людзі, людзі, якія пакутуюць хваробамі сістэмы кровазвароту і парушэннямі абмену рэчываў (захворваннямі шчытападобнай залозы, цукровым дыябетам, атлусценнем і інш.). Працяглае знаходжанне пад гарачым летнім сонцам можа справакаваць абвастрэнне ішэмічнай хваробы сэрца, артэрыяльнай гіпертэнзіі.
Тым, хто пакутуе артэрыяльнай гіпертэнзіяй, вельмі важна ў спёку кантраляваць узровень артэрыяльнага ціску. Добра, калі чалавек можа сам адчуць змяненне ціску, але лепш мець пры сабе танометр. Самая вялікая небяспека – зменлівасць артэрыяльнага ціску. Калі вы пакутуеце хранічнымі захворваннямі, то майце пры сабе ўсе неабходныя лекі і прымайце іх згодна з рэкамендацыямі лекара.
Падчас спёкі сасуды пашыраюцца, пульс і дыханне ўзмацняюцца. Артэрыяльны ціск, нямала, зніжаецца, аднак асноўным механізмам тэрмарэгуляцыі арганізма застаецца потаадлучэнне, якое значна павялічваецца пры перагрэве. У спякотны дзень страта вільгаці пры сярэдняй фізічнай нагрузцы на паветры складае ад 2 да 6 літраў, – а гэта ўжо пагражае абязводжваннем.
Як правільна падтрымліваць вадкасць у арганізме?
У гарачыя дні трэба піць шмат вадкасці. Калі выходзіце з дому, не варта забываць браць з сабой бутэльку вады. Асноўны аб'ём (да двух літраў вадкасці ў розным выглядзе) лепш ужыць у ранішнія ці вячэрнія гадзіны, каб арганізм змог запасіцца вільгаццю. Не рэкамендуецца ўжываць алкаголь, піва, газаваныя напоі, якія не толькі не здавальняюць смагу, але і запавольваюць абменныя працэсы ў арганізме. Вада не павінна быць халоднай, бо ў спякоту павялічваецца рызыка захварэць на ангіну і вострую рэспіраторную інфекцыю. Добра здавальняюць смагу кефір, пітны ёгурт, зялёны чай (без цукру), морс, кампот з сухофруктаў.
Пры ўжыванні вады не варта піць адразу больш аднаго шклянкі. Лепш рабіць дробныя глыткі, не спяшаючыся. Выключыце са свайго рацыёну тлустыя, смажаныя і салодкія стравы. У меню павінна быць лёгкая ежа – гародніна, садавіна, адварная або тушаная рыба, курыца, халодныя супы і акрашкі. Памятайце пра правілы гігіены – старанна мыйце гародніну і садавіну праточнай вадой.
Што рабіць падчас цеплавога або сонечнага ўдару?
Вялікую ўвагу ў спякоту трэба надаць дзецям. Арганізм дзіцяці асабліва адчувальны да павышанай тэмпературы навакольнага асяроддзя. Сімптомы перагрэву – пачырваненне скуры, павышаная тэмпература, млявасць, млоснасць, беспрычынныя капрызы, частае дыханне з дыхавіцай, курчы і нават непрытомнасць.
Пры першых праявах гэтых сімптомаў з дзіцяці неабходна зняць адзенне, укласці, працерці ўсё цела вільготнай сурвэткай або змочанай у вадзе тканінай і абавязкова паіць кожныя 5 – 10 хвілін. Пры страце прытомнасці неадкладна выклікайце хуткую дапамогу. Немаўлятам нельга знаходзіцца на сонцы.
Усе пералічаныя вышэй сімптомы справядлівыя і пры цеплавым або сонечным удары ў дарослых. У выпадку перагрэву пацярпелага неабходна перавесці ў прахалоднае месца і ўкласці на галаву халодны кампрэс. Калі ён у прытомнасці, даць яму багатае пітво, калі не – прыводзіць у пачуццё з дапамогай нашатырнага спірту і чакаць прыезду брыгады хуткай дапамогі.
Калі скразняк – сябар, а калі не?
Нярэдка людзі, прыйшоўшы з гарачай вуліцы ў памяшканне з кандыцыянерам, імкнуцца стаць бліжэй да яго і ахаладзіцца. Гэтага рабіць не варта. Не знаходзіцеся непасрэдна пад патокам паветра вентылятара або кандыцыянера! А дома, перад сном, лепш уладкуйце скразняк хвілін на 20, на ноч пакіньце адкрытым толькі адно акно. Большасць летніх прастуд пачынаецца з-за скразнякоў.
Не прымайце халодны душ, калі гэта не звыклая для вас працэдура. Лепш часцей прымайце душ і спалосквайце твар, шыю, рукі не гарачай, але і не халоднай вадой.
Галоўнай крыніцай пранікнення гарачага паветра ў памяшканне з'яўляюцца вокны. Днём іх рэкамендуецца трымаць зачыненымі і зацярушанымі шторамі светлых адценняў, каб прамыя сонечныя прамяні і нагрэтае паветра не траплялі ў пакой. Адкрываць вокны лепш на ноч, калі тэмпература паветра зніжаецца.
Як лепш апранацца?
У гарачыя дні неабходна насіць лёгкае, свабоднае адзенне з натуральных тканін светлых тонаў, абавязкова надзяваць лёгкія галаўныя ўборы. Абараняць вочы ад яркіх сонечных прамянёў сонцаахоўнымі акулярамі. Тым, у каго на целе вялікая колькасць радзімак, час знаходжання на сонцы варта скараціць.
Што яшчэ мы робім няправільна?
Пры павышэнні тэмпературы навакольнага асяроддзя да 25 – 30 °С, высокай вільготнасці паветра, працяглым знаходжанні на сонцы аддача цяпла абцяжарваецца, што прыводзіць да перагрэву арганізма. Мы самі гэтаму спрыяем, калі:
– надзяваем у спякоту адзенне з сінтэтычных тканін цёмных тонаў альбо залішне цёплую;
– грэбуем галаўным уборам;
– дапускаем залішнія фізічныя нагрузкі, парушэнне пітнога рэжыму;
– у дні з павышанай тэмпературай паветра (вышэй 28 °С) у перыяд максімальнай сонечнай актыўнасці (з 11 да 17 гадзін) выходзім на вуліцу без асаблівай неабходнасці.
Вынік.
Калі ўважліва сачыць за сваім станам, ужываць патрэбную колькасць вадкасці і апранацца ў адпаведнасці з надвор'ем, рызыка падвергнуць сябе небяспецы і сапсаваць прыгожы дзень знізіцца ў дзясяткі разоў.