Міёрскі раённы выканаўчы камітэт
Рабочы графік Прэзідэнта Беларусі заўсёды вельмі насычаны падзеямі. Аляксандр Лукашэнка праводзіць нарады і рабочыя сустрэчы па найбольш актуальных пытаннях развіцця краіны, рэгулярна бывае ў рэгіёнах, здзяйсняе замежныя візіты і сам прымае замежных гасцей, размаўляе з журналістамі, падпісвае ўказы і законы… І нават калі публічных мерапрыемстваў няма, гэта зусім не значыць, што кіраўнік дзяржавы не працуе. Зрэшты, і падчас адпачынку, няхай гэта будзе хакейная трэніроўка ці нарыхтоўка дроў, Аляксандр Лукашэнка час ад часу знаходзіць нагоду для чарговага даручэння. Як ён любіць казаць, трэба ва ўсім ісці ад жыцця.
Праект "Тыдзень Прэзідэнта" для тых, хто хоча ісці ў нагу з кіраўніком дзяржавы, быць у курсе самых актуальных заяў і рашэнняў беларускага лідара.
Што Прэзідэнт абмяркоўваў з вядомым расійскім палітыкам і дзяржаўным дзеячам Дзмітрыем Рагозіным і навошта той прыязджаў у Мінск; каго Лукашэнка назваў самай медыйнай персонай у свеце і пры чым тут ваеннае супрацоўніцтва з Кітаем; якія інтарэсы Беларусі ў Сібіры, ці ёсць перспектывы для развіцця супрацоўніцтва; на колькі пацяжэюць у верасні кашалькі пенсіянераў і чаму кіраўнік дзяржавы не паставіў "залік" Мінадукацыі, адправіўшы на пераздачу ў верасні. А таксама асноўныя падрабязнасці і самыя гучныя заявы Прэзідэнта Беларусі ў двухгадзінным інтэрв'ю ўкраінскай журналістцы Дзіяне Панчанка. Як не дапусціць знікнення Украіны і героем якога рамана з'яўляецца Зяленскі; з чаго ці з каго пачаліся беды гэтай краіны; аб просьбе Пуціна прыкрыць, "калі не дай бог што"; ядзерным арсенале і гатоўнасці Беларусі даць імгненны адпор у выпадку агрэсіі. Пра ўсё гэта і многае іншае ў новым выпуску спецыяльнага праекта БЕЛТА "Тыдзень Прэзідэнта".
ДЛЯ БЛАГА АГУЛЬНАЙ АЙЧЫНЫ. Навошта ў Мінск прыязджаў Рагозін і што Лукашэнка з ім абмяркоўваў
Працоўны тыдзень Прэзідэнта Беларусі ў панядзелак, 14 жніўня, пачаўся з сустрэчы з расійскім палітыкам і дзяржаўным дзеячам Дзмітрыем Рагозіным.
Аляксандр Лукашэнка на пачатку сустрэчы заўважыў, што ў апошні час Дзмітрый Рагозін "цалкам знік з радараў, толькі ў СМІ скупыя заўвагі і паведамленні".
"Як працаваў, так і працую. У іншай якасці, але са значна большым патэнцыялам магчымасцей і ўлікам тых каласальных змен, якія адбываюцца ў свеце тэхналогій", - сказаў Дзмітрый Рагозін, які раней на працягу некалькіх гадоў кіраваў дзяржкарпарацыяй "Раскосмас", а раней займаў шэраг іншых адказных пастоў, уключаючы працу ва ўрадзе Расійскай Федэрацыі, ваенна-прамысловую і дыпламатычную сферы.
"Рад сустрэцца сёння і абмеркаваць увесь комплекс пытанняў, які назапасіўся за гэты час. І ведаючы вас як чалавека дзелавога, які не можа дзесьці там убаку быць ад галоўных падзей не толькі ў рэгіёне, але і ў свеце, шчыра кажучы, гатовы спрыяць таму, каб вашы вопыт і веды спатрэбіліся на карысць нашых агульных ідэй, якія мы разам з вамі падзяляем, і прытым даўно. У нас адзінае Айчына, і ў імя гэтага мы з вамі проста павінны працаваць. У вас шмат ідэй. Ведаю пра гэта. Гатовы ўвесь патэнцыял Беларусі, навукова-практычны, які ёсць, для гэтага выкарыстоўваць. Калі гэта будзе выгадна для нас, для вас. Ну і ў цэлым для нашага адзінства Беларусі і Расіі", - сказаў кіраўнік дзяржавы.
У сваю чаргу Дзмітрый Рагозін звярнуў увагу, што яго камандзіроўка ў Беларусь хоць і няпроцяглая, але вельмі насычаная карыснымі кантактамі. "Сустрэчы з прадстаўнікамі прамысловасці Рэспублікі Беларусь, маімі старымі сябрамі, з якімі мы ніколі не гублялі нашы добрыя адносіны. Я сёння буду весці з імі перамовы па шэрагу праектаў, якія звязаны перш за ўсё з працай нашага навукова-тэхнічнага цэнтра. Думаю, што гэта цікавыя рэчы", - растлумачыў ён.
ПРЫРАСТАЦЬ СІБІРАЙ. Які патэнцыял Прэзідэнт бачыць у супрацоўніцтве з Томскай вобласцю
Шырока вядомая фраза знакамітага расійскага вучонага Міхаіла Ламаносава, які яшчэ трыста гадоў таму сказаў пра тое, што расійскае магутнасць будзе прырастаць Сібір'ю. Адзін з сучасных развітых рэгіёнаў гэтага краю - Томская вобласць, дэлегацыя якой на тыдні наведала Беларусь. З губернатарам Уладзімірам Мазурам у Палацы Незалежнасці 15 жніўня сустрэўся кіраўнік беларускай дзяржавы.
Прырастае Сібір'ю і беларуска-расійскае супрацоўніцтва. Яшчэ ў траўні на сустрэчы Аляксандра Лукашэнкі з паслом Беларусі ў Расіі Дзмітрыем Крутым ставілася задача ў разы нарасці аб'ёмы супрацоўніцтва з Уралам, Сібір'ю і Далёкім Усходам Расіі.
У мінулым годзе аб'ём гандлю паміж Беларуссю і Томскай вобласцю вырас на 47% і склаў без малога $23 млн. Станоўчая дынаміка назіраецца і ў гэтым годзе: за першае паўгоддзе рост яшчэ амаль на 30%.
"Але абсалютна відавочна, што гэта вельмі мала. Тавараабарот можа і павінен быць як мінімум у два-тры разы больш. Кропак росту дастаткова", - звярнуў увагу кіраўнік дзяржавы.
Ён падкрэсліў, што Томская вобласць з'яўляецца адным з перспектыўных для Беларусі партнёраў у Сібір'і, бо гэты рэгіён валодае значным рэсурсным, прамысловым, турыстычным і інтэлектуальным патэнцыялам.
Сфер для сумеснай працы і супрацоўніцтва дастаткова. Гэта і пастаўкі ў Томскую вобласць харчавання, разнастайнай тэхнікі, тавараў для патрэб сельскай гаспадаркі, уключаючы амінакіслоты БНБК. Беларусь таксама гатова задаволіць патрэбнасць Томскай вобласці ў ліфтавым абсталяванні.
"Мяркуем, што наш вопыт і якасныя тэхналогіі таксама маглі б быць запатрабаваны вамі ў жывёлагадоўлі, раслінаводстве, а таксама будаўніцтве малочна-таварных і зернесушыльных комплексаў. Мы гатовыя падзяліцца тэхналогіямі вырошчвання і перапрацоўкі лёну-даўгунца. Ваш край, як і ўся Беларусь, з'яўляецца ў гэтым плане флагманам", - адзначыў беларускі лідар.
Больш за 60% тэрыторыі Томскай вобласці занята лясамі, у рэгіёне таксама каласальныя запасы торфу. Аляксандр Лукашэнка падкрэсліў, што гэта багацце трэба не толькі эфектыўна выкарыстоўваць, але і зберагчы, асабліва ад пажараў, якія ў апошнія гады сталі часцей. Беларускі бок гатовы падзяліцца напрацоўкамі ў вытворчасці лесанарыхтоўчай, пажарнай і аварыйна-выратавальнай тэхнікі, машын для здабычы торфу.
Яшчэ адзін цікавы кірунак - далейшае супрацоўніцтва ў навуцы. Томская вобласць уваходзіць у тройку лідараў нацыянальнага навукова-тэхналагічнага рэйтынгу Расіі, а горад Томск называюць студэнцкай сталіцай. "Аднак, мяркую, патэнцыял узаемадзеяння ў адукацыі і навуцы далёка не раскрыты. Мы павінны пісьменна, рацыянальна выкарыстоўваць найвышэйшыя кампетэнцыі адзін аднаго, - падкрэсліў кіраўнік дзяржавы. - Добрым прыкладам такой інтэлектуальнай кааперацыі можа стаць рэалізацыя вашымі вучонымі сумесна з нашай Акадэміяй навук і кампаніямі праекта па вытворчасці транзістараў аэракасмічнага і спецыяльнага прызначэння, што вельмі актуальна".
"Перакананы, разам нам пад сілу ствараць самыя перадавыя тэхналогіі, ліквідуючы нашу залежнасць, Расіі і Беларусі, ад Захаду", - дадаў Аляксандр Лукашэнка.
ВЯСОМАЯ ПРЫБАЎКА. На колькі ў Беларусі вырастуць працоўныя пенсіі
Прэзідэнт 15 жніўня падпісаў указ №259 "Аб павышэнні пенсій". Дакумент прадугледжвае пераразлік працоўных пенсій і іх павышэнне з 1 верасня 2023 года ў сярэднім на 5%.
У верасні на выплату пенсій будзе накіравана Br1,7 млрд, з якіх Br72 млн - дадатковыя выдаткі ў сувязі з павышэннем згодна з указам.
Гэта рашэнне знаходзіцца ў руслі сацыяльна арыентаванай палітыкі па забеспячэнні годнага ўзроўню жыцця старэйшага пакалення. "Дзеці і пенсіянеры павінны разумець, што дзяржава заўсёды падставіць ім плячо і іх абароніць", - падкрэсліў беларускі лідар на нарадзе ў сакавіку гэтага года.
ДРУЗЫ ПА ЗБРОЕ. За што Лукашэнка падзякаваў і ў чым падтрымаў Кітай
Прэзідэнт 17 жніўня сустрэўся з членам Цэнтральнага ваеннага савета, Дзяржаўнага савета, міністрам абароны Кітайскай Народнай Рэспублікі генерал-палкоўнікам Лі Шанфу, які з 16 па 18 жніўня знаходзіўся ў Беларусі з афіцыйным візітам.
Развіццё ваенна-тэхнічнага супрацоўніцтва з Кітаем вядзецца з 1995 года. Да цяперашняга часу сфарміравана ўся неабходная дагаворна-прававая база двухбаковага супрацоўніцтва. Ваеннае супрацоўніцтва паміж міністэрствамі абароны дзвюх краін ажыццяўляецца ў адпаведнасці з пагадненнем аб ваенным супрацоўніцтве ад 13 мая 2010 года.
Аб супадзенні поглядаў на сусветны лад
У пачатку сустрэчы кіраўнік дзяржавы цёпла прывітаў Лі Шанфу ў Беларусі, назваўшы яго самай медыйнай персонай ва ўсім свеце. "Я не дарма пачаў гэту размову аб тым, што вы самая медыйная персона сёння ў свеце, таму што вашу актыўнасць, актыўнасць Кітайскай Народнай Рэспублікі па прасоўванні сваіх інтарэсаў, асноўных ідэй па сусветным ладзе сёння чуе ўвесь свет. Асноўныя ідэі цяперашняга і будучага - перспектыўнага сусветнага ладу Кітайскай Народнай Рэспублікі і Беларусі - супадаюць абсалютна. Мы гэта з вамі дэманструем на працягу апошніх трох дзесяцігоддзяў", - сказаў Аляксандр Лукашэнка.
"Мы абсалютныя прыхільнікі шматпалярнага свету, тэрытарыяльнай цэласнасці і адзінства межаў і тэрыторый, што склаліся пасля Другой сусветнай вайны. Мы за неўмяшанне ва ўнутраныя справы дзяржаў. Словам, уся тая палітра, на якой заснавана знешнепалітычная дзейнасць Кітая, уласцівая і нашаму кіраўніцтву. Вы павінны ведаць, што мы заўсёды на працягу больш чым 30 гадоў падтрымлівалі Кітай ва ўсіх яго імкненнях, таму што лічым унутраную і знешнюю палітыку Кітайскай Народнай Рэспублікі абсалютна справядлівай, нацэленай на мірнае вырашэнне усякіх спрэчак і канфліктаў", - падкрэсліў беларускі лідар.
Аб турбулентных падзеях у свеце і падтрымцы сяброў
"На жаль, не па нашай віне, свет сёння абсалютна нестабільны. Адбываюцца вельмі магутныя турбулентныя падзеі ў свеце. І нам даводзіцца быць моцнымі. Таму што так склалася, што сілу заўсёды паважаюць. У нашай палітыцы мы грунтуемся на моцнай эканоміцы, магутнай дыпламатыі. І я вельмі вам удзячны за вашу падтрымку ў сферы ваенна-тэхнічнага і ваеннага супрацоўніцтва. Мы ў гэтым плане перш за ўсё абапіраемся на нашых сяброў. І перш за ўсё Расійскай Федэрацыі і Кітай", - заявіў Аляксандр Лукашэнка.
Ён адзначыў, што цяперашні візіт першы для Лі Шанфу ў Беларусь. "Спадзяюся, не апошні. Вельмі важны для нашай Беларусі", - сказаў Прэзідэнт.
"Усё наша супрацоўніцтва, а яно вельмі значнае (мы яго не хавалі ні ад каго), ні ў якім разе не будзе накіравана супраць трэціх краін. Нам гэта не трэба. Нам трэба ўзняць свае дзяржавы і свае народы", - падкрэсліў беларускі лідар.
Аб сяброўстве з Сі Цзіньпінам
Аляксандр Лукашэнка адзначыў, што ў яго са Старшынёй КНР Сі Цзіньпінам склаліся добрыя і сяброўскія адносіны: "Я бязмерна паважаю свайго сябра. Мы даўно знаёмыя з ім. Я вельмі прашу вас перадаць ад імя беларускага народа самыя цёплыя і добрыя пажаданні яму, яго сям'і за ўсё тое, што Кітай апошнім часам зрабіў для Беларусі".
Ён таксама папрасіў перадаць добрыя пажаданні жонцы лідара КНР Пэн Ліюань.
У сваю чаргу Лі Шанфу ад імя Старшыні КНР перадаў Аляксандру Лукашэнку найлепшыя пажаданні і цёплае прывітанне. Ён адзначыў вялікія поспехі ў развіцці Беларусі і ролю ў гэтым кіраўніка беларускай дзяржавы. "Дазвольце выказаць шчырую і глыбокую павагу за ваш высокі ўклад у забеспячэнне міру і развіццё ва ўсім свеце", - сказаў міністр абароны Кітая.
Ён нагадаў, што ў пачатку года адбыўся дзяржаўны візіт Прэзідэнта Беларусі ў Кітай, падчас якога кіраўнікі дзяржаў дасягнулі важных дамоўленасцей па далейшым умацаванні двухбаковага ваеннага супрацоўніцтва, уключаючы ваенную сферу. "Мэта майго візіту ў Беларусь з'яўляецца менавіта рэалізацыя важных дамоўленасцей на ўзроўні кіраўнікоў дзяржаў і далейшае ўмацаванне двухбаковага ваеннага супрацоўніцтва", - сказаў Лі Шанфу.
ШЧЫРАЕ ІНТАРВ'Ю. У які момант ва Украіне ўсё пайшло наперакосяк, хто вінаваты і што рабіць
На тыдні Аляксандр Лукашэнка даў двухгадзіннае інтэрв'ю вядомай украінскай журналістцы Дзіяне Панчанка. Цяпер супраць яе ва Украіне ўзбуджана крымінальная справа, уведзены санкцыі, а ў 2020-м яна ўваходзіла ў топ самых уплывовых жанчын краіны. Кіраўнік дзяржавы паабяцаў гэтае інтэрв'ю яшчэ два гады таму, падчас "Вялікай размовы", і сваё слова стрымаў.
Журналістка суправадзіла публікацыю інтэрв'ю наступным тэкстам: "Я мела зносіны з усімі прэзідэнтамі Украіны. Глядзела сотні інтэрв'ю палітыкаў рознага калібра з усяго свету. Кажу ўпэўнена: Лукашэнка - чалавек унікальны. Калі ён стаў Прэзідэнтам, Украіна была краінай надзей. А Беларусь не мела нават долі ўкраінскага патэнцыялу. 30 гадоў побач з Украінай. Паміж Расіяй і блокам НАТА. Цяпер мы страцілі частку тэрыторый, 30 мільёнаў насельніцтва, выхад да аднаго з мораў. У той жа час ВУП Беларусі на душу насельніцтва ў 2 разы вышэйшы за наш. У краіне - парадак, а галоўнае - мір. І ўсё гэта адбывалася на яго вачах. Вядома, я спытала ў яго, ЧАМУ так атрымалася. У інтэрв'ю - шмат таго, пра што Лукашэнка яшчэ ніколі не казаў".
У межах спецпраекта Тыдзень Прэзідэнта ўспомнім коратка асноўныя заявы Аляксандра Лукашэнкі.
УКРАІНА. ЗНІКНЕ ЦІ КРАІНА З КАРТЫ СВЕТУ І ЯК ГЭТАГА НЕ ДАТПУСТЫЦЬ
Натуральна, галоўнай тэмай сталі вайна ва Украіне і перспектывы мірнага вырашэння гэтага крызісу, што рабіць далей. Сутыкненні, упэўнены Аляксандр Лукашэнка, трэба было і можна было пазбегнуць. У любы момант і зараз яе можна спыніць. На жаль, ні тады, ні цяпер пакуль для гэтага няма цвёрдай волі і імкнення гэта зрабіць. Перш за ўсё з боку кіраўніцтва Украіны, падбухторванага ЗША.
Штатам процістаянне выгадна – шанец аслабіць Расію і падысці да Кітая. А вось сярод заходнееўрапейскіх эліт ужо грунтоўна наступае разуменне, што вайну ў агульным доме трэба заканчваць. Ну, вядома, гэта ў інтарэсах самой Украіны і яе народа, але прапаганда робіць сваё. І пакуль Прэзідэнт Зяленскі косіць па краінах, выяўляючы сябе героем, украінскія войскі губляюць тысячы чалавек у катле контрнаступлення, якое захлынулася.
У тым ліку і таму Аляксандр Лукашэнка заклікае як мага хутчэй сесці за стол перамоваў. І без папярэдніх умоў паспрабаваць прыйсці да мірных пагадненняў, пакуль Украіна яшчэ мае шансы застацца цэласным дзяржавай на карце свету.
Аб сабатажы Мінскіх пагадненняў
Прэзідэнт нагадаў, што паводле Мінскіх пагадненняў неабходна было заканадаўча аформіць асаблівы статус асобных раёнаў Данецкай і Луганскай абласцей і правесці там мясцовыя выбары. "І я ім прапанаваў: я правяду там выбары, я буду рабіць так, як вы дамовіцеся – Пуцін, Парашэнка. А я ўжо буду праводзіць, як вы вырашыце. Парашэнка адмовіўся. Пуцін быў на ўсё згодны", – распавёў кіраўнік дзяржавы.
Ён упэўнены, што калі б тады гэта рэалізавалі, то ўсё было б ціха і спакойна, паступова нармалізавалася.
Аб вайне, якую развязала Украіна
Беларусь у дачыненні да Украіны заўсёды паводзіла сябе вельмі годна, падкрэсліў Аляксандр Лукашэнка, чаго нельга сказаць пра Украіну ў дачыненні да Беларусі. "Вайна ўжо ішла. І вы яе развязалі. Украінцы яе развязалі, гэту вайну супраць Беларусі. Эканамічную вайну перш за ўсё. Вы на паўднёвым напрамку абвясцілі нам блакаду. Вы не пускалі нашы самалёты раней, чым гэта зрабілі еўрапейцы? Вы нашы грузы не прапускалі. А потым увогуле тысячы вагонаў з мінеральнымі ўгнаеннямі, якія мы грузілі тут, у адэскім порце, арыштавалі", – сказаў Прэзідэнт.
А задоўга да расійскай СВА Украіна паблізу межаў Беларусі размясціла чатыры падраздзяленні, узброеныя ракетнымі комплексамі "Точка-У": "Разгарнулі ракеты ў баявое становішча. Потым павярнулі супраць нас. І нам давялося падчас гэтай аперацыі расійскай мець справу з імі. Расіяне іх знішчылі ў першую чаргу", – нагадаў Аляксандр Лукашэнка.
Пра тое, чаму не ўзялі Кіеў, і Зяленскага ў сутарэнні
Прэзідэнт назваў казкай і прадуктам СМІ распаўсюджанае ва Украіне меркаванне, што Зяленскі абараніў Кіеў і ўкраінскае войска адбіла ўварванне. Гэта ўсё створана, каб паказаць "гераізм". Але праўда заключаецца ў тым, што ўкраінскія сілы хаваліся за дзіцячыя сады, школы, бальніцы, іншыя сацыяльныя аб'екты.
"І вось у мяне з Пуціным была размова. Ён кажа: "Ну як ты будзеш біць у Кіеве па іх, калі яны там схаваны за школы і дзіцячыя сады?" Амаль даслоўна я вам перадаю размову. Гэта значыць, асцярогі. Іншы б яму сказаў: "Слухай, вайна ідзе. Калі пачаў вайну - ваюй". І ён праўду сказаў, калі сказаў: "Мы яшчэ і не пачыналі", - распавёў Прэзідэнт Беларусі.
"Зяленскі сядзеў у гэты час у сутарэнні. Ён нікога і нічога не адбіваў", - падкрэсліў беларускі лідар.
Пра расійскую моц і лёс Украіны
"Цяпер Расія перамеле вас там. Жывую сілу і тэхніку. Ужо тых матываваных, ідэалагічна настроеных нацыкаў, як іх называлі, нацменаў, моцных гэтых людзей ідэалагічна няма. Яны ўсе загінулі ўжо. Хто тут ваюе ўжо? Тых, каго вы на вуліцах зловіце і сюды прывязеце. Яны не падрыхтаваныя. Ну і трохі вайскоўцаў. Яны не справяцца з гэтай машынай. Расія перабудавалася. У Расіі сёння на фронце найноўшая зброя. Ужо беспілотнікаў хапае. Ужо зусім іншая армія. І самае небяспечнае - яны маюць 250 тыс. добраахвотніцкі корпус", - заявіў Прэзідэнт Беларусі.
Аляксандр Лукашэнка адзначыў у разы большыя страты ўкраінскага боку падчас так званага контрнаступлення і ўказаў на небяспеку знікнення Украіны як дзяржавы. З аднаго боку - на Малдову і Прыднястроўе - адрэжа Расія. А што тычыцца Заходняй Украіны "палякі рукі паціраюць, пад подталкиваемые амерыканцамі". "У вас застанецца клапцік (тэрыторыі. - Заўвага. БЕЛТА), калі застанецца, - сказаў беларускі лідар. - Калі вы зараз не спыніцеся, гэта будзе. Калі вы зараз не сядзеце за стол перамоваў. Расія прапануе гэта. Вы не хочаце. Не хочаце - не трэба. Моцы Расіі хопіць. І ніякі Захад вам у гэтым дачыненні не дапаможа".
Пра Заходнюю Украіну і польскія амбіцыі
"Заходняя Украіна адыдзе Польшчы?" - пацікавілася журналістка меркаваннем Прэзідэнта.
Аляксандр Лукашэнка лічыць, што самі ўкраінцы гэтага не дазволяць, але Зяленскі да гэтага ідзе, прымаецца шэраг рашэнняў, пад гэта падаграваецца інфармацыйнае поле. "Ужо ў Польшчы створана ваеннае падраздзяленне дапамогі Украіне. Калі яны захопяць, вы іх ужо не выдворыце, таму што за спінай Польшчы стаяць амерыканцы. Ну вось, будзе польская тэрыторыя. Чаму не прыняць іх у НАТА? Гэта ўжо будзе польская тэрыторыя. Яны да гэтага падвядуць. Таму ўсё да гэтага рыхтуецца, - сказаў Прэзідэнт. - Для нас гэта непрымальна, як і для расіян. Для таго, каб не раздробніць Украіну і па частках кудысьці не ўсунуць, трэба вось тут спыніць і зрабіць так, каб захаваць цэласнасць Украіны. Вось гэта трэба перш за ўсё. Гэта вам трэба, украінцам".
Аб (не)калектыўным Захадзе
Па словах Прэзідэнта, толькі ЗША выгадна, каб працягвалася вайна. Што тычыцца палітычных эліт у Заходняй Еўропе, то там, наадварот, наступае разуменне аб неабходнасці спыняць вайну. "Заходняя Еўропа - немцы, французы, іншыя, акрамя англічан, вядома, - тыя жорстка пад Амерыкай, - ім не трэба ўжо гэтая вайна. Іх вялікія людзі кажуць, што вайна не ў Амерыцы, а вайна ў нашым доме", - сказаў кіраўнік дзяржавы.
Аляксандр Лукашэнка падкрэсліў, што Захад ужо нельга назваць "адзіным калектыўным цэментам".
Чаму ЗША ўсё ж у пэўны момант могуць даць сігнал кіраўніцтву Украіны да пачатку перамоваў? На гэтае пытанне Аляксандр Лукашэнка даў наступны адказ: "Таму што яны зразумеюць, што Украіна не пераможа. Яна прайграе. А калі Украіна прайграе канчаткова і ўдасца расіянам прасунуцца, ну, тады прайграе ўвесь Захад".
Аб перамовах без папярэдніх умоў
"Перамовы павінны пачацца без папярэдніх умоў. Гэта класіка любой дыпламатыі. Я так лічу. Трэба сесці за стол перамоваў і абмяркоўваць усё. І Крым, і Херсон, Запарожжа, Данецк і Луганск. Усё там трэба абмяркоўваць. Але за сталом перамоваў", - сказаў Прэзідэнт.
"Вядома, Расія ніколі ў жыцці не пойдзе на тое, каб, як вы кажаце, вярнуць Крым. Гэтага не будзе. Я пакуль сумняваюся, што і тут - на ўсходзе - можна пра нешта дамовіцца. Але Расія гатова на любую тэму размаўляць", - падкрэсліў беларускі лідар.
Ён упэўнены, што толькі за сталом перамоваў можна знайсці развязкі сітуацыі, і рабіць гэта трэба з удзелам усіх уцягнутых бакоў і моцных свету гэтага. Беларусь таксама павінна абавязкова стаць удзельнікам перамоўнага працэсу. "Там ёсць нашы інтарэсы, і наша пазіцыя павінна быць чутная", - сказаў Аляксандр Лукашэнка.
Аб кантактах з украінскім бокам
Кіраўнік дзяржавы расказаў, што нават у цяперашняй сітуацыі працягваюцца кантакты Беларусі з украінскім бокам. "Апошні раз - некалькі месяцаў таму. Пасля таго як ад імя ГУР (Галоўнае ўпраўленне разведкі Міністэрства абароны Украіны. - Заўвага. БЕЛТА) ішлі гэтыя перамовы. Тэмы - уцягнутасць у перспектыве Беларусі ў вайну, будзе Беларусь ваяваць, не будзе на баку Расіі з поўначы. І шмат іншых пытанняў", - сказаў Прэзідэнт.
Ён таксама заўважыў, што ўкраінскі бок у апошні час хвалююць і пытанні патэнцыйнага прымянення ядзернай зброі, размяшчэння ў Беларусі ПВК "Вагнер". Па словах кіраўніка дзяржавы, і цяпер ёсць прапановы працягнуць дыялог. Але ўкраінскі бок прапануе сустрэцца ў Турцыі ці ААЭ. У Беларусі не разумеюць логікі гэтых прапаноў.
Аб выкананні мэт СВА і будучай Украіне
"Смяю выказаць сваю пазіцыю. Мэты СВА на сённяшні дзень ужо выкананы. Украіна ніколі не будзе так агрэсіўна сябе паводзіць у адносінах да Расіі пасля заканчэння гэтай вайны, як гэта было да вайны. Украіна будзе іншая. Па-першае, ва ўладзе будуць людзі больш асцярожныя, разумныя, хітрыя, калі хочаце. Толковыя людзі. Якія будуць разумець, што суседзі ад Бога, з імі трэба выбудоўваць адносіны", - сказаў Прэзідэнт.
"І пад дудку танцаваць амерыканцаў будучая Украіна не будзе. Абсалютна перакананы, што так думае і Пуцін. Я думаю, што ён так разумее гэты працэс. Гэта вялікі ўрок не толькі для Украіны - тое, што адбываецца, - але і для Расіі ў тым ліку. І для нас, для ўсяго свету. Гэта вялікі ўрок. І ўрокі мы з гэтага здабываем. І Расія ў тым ліку", - падкрэсліў беларускі лідар.
Аб першым кроку Украіны да аднаўлення
Першым крокам Украіны на шляху да аднаўлення краіны павінен быць крок да міру, перакананы Прэзідэнт Беларусі. "Да міру трэба ісці. Так, можна змагацца за гэтыя тэрыторыі. Я і не кажу, што іх трэба кінуць і прачее. Але метад трэба іншы выбраць: ваюючы за гэтыя тэрыторыі, вы страціце вось гэтыя", - адзначыў Аляксандр Лукашэнка.
Прэзідэнт перакананы, што Украіна абавязкова адновіцца: "Найбагацейшая краіна, людзі працавітыя да жаху. Я часта сваіх некаторых папракаю: ідзіце вучыцеся ў украінцаў. Найбагацейшыя традыцыі. Усё гэта па крысе трэба сёння аднаўляць. Зрабіць трэба многае, але трэба пачынаць. І Украіна будзе Украінай, яна не можа быць жабрачкай на такой зямлі, але трэба рабіць першыя крокі. І першы крок - гэта спыніць вайну".
ПУЦІН - ЯКІ ЁН ЗАРАЗ, ПРА ШТО ПЕРАЖЫВАЕ І ШТО ДУМАЕ ПРА СІТУАЦЫЮ
Значная частка інтэрв'ю была прысвечана кантактам Прэзідэнта Беларусі з яго расійскім калегам Уладзімірам Пуціным. Як вядома, лідары краін рэгулярна размаўляюць, у тым ліку і нефармальна - у сяброўскім ключы. Таму ў каго, як не ў Аляксандра Лукашэнкі, было пацікавіцца некаторымі падрабязнасцямі пра расійскага лідара, і нават асабістага плана. Кіраўнік дзяржавы максімальна шчыра адказаў і на гэтыя пытанні, падзяліўшыся нават некаторымі інсайдамі.
Аб фармаце зносін з Пуціным
Аляксандр Лукашэнка распавёў, што падчас зносін, абмяркоўваючы тое ці іншае пытанне, кіраўнікі дзяржаў выказваюць розныя пункты гледжання. "Не тое, як некаторыя спрабуюць на Захадзе гэта прадставіць, так званыя апазіцыянеры, што Лукашэнка "лёг пад Пуціна", робіць, што ён сказаў. Слухайце, той, хто мяне ведае, выдатна разумее, што гэта немагчыма", - сказаў ён.
Аб "новым" характары Пуціна
Дыяна Панчанка расказала, што ва Украіне актыўна разганяецца тэзіс аб тым, што пасля падзей з ПВК "Вагнер" улада ў Расіі слабая, што "Пуцін ужо не той".
"Пуцін абсалютна не той. Гэта Пуцін ужо ў квадраце. Апошні час вельмі многаму навучыла ўсіх, у тым ліку Пуціна. Гэта ўжо не той чалавек, гэта яшчэ мудрэйшы і хітрэйшы чалавек, каб вы ведалі. А калі нехта думае, што "а, вось тут вось мяцеж Прыгожына, Пуцін аслаблены", - лухта поўная", - сказаў Аляксандр Лукашэнка.
Аб інсайдзе з нядаўняй сустрэчы з Пуціным
"Апошняя размова была. Зноў закранулі сітуацыю. І неяк у запале ўжо, доўга мы сядзелі разам (у апошні раз мы сустракаліся з ім у Піцеры, потым Валаам і гэтак далей), ён сядзіць і кажа: "Дрэнна, што мы сутыкнуліся - два народы. І вы (Беларусь. - Заўвага БЕЛТА) уцягнутыя. Ну славяне!" І ён кажа так задуменна (здаю інфармацыю): "Ніхто ж не думаў падпарадкоўваць, панявольваць, пазбаўляць незалежнасці Украіну. Нам гэта не трэба было. Але трэба ж было паводзіць сябе адпаведным чынам і нам праблем не ствараць", - расказаў Аляксандр Лукашэнка.
"Слухайце, а мне яму няма чым запярэчыць. Хоць звычайна мы спрачаемся, пярэчым адзін аднаму. А чаго запярэчыць? Я, наадварот, яго падтрымаў", - заявіў Прэзідэнт.
Аб "імперскіх амбіцыях" і фэйках пра Пуціна
Журналістка пацікавілася, што Аляксандр Лукашэнка думае з нагоды зноў жа прасоўванага ва Украіне тэзіса аб імперскіх амбіцыях Уладзіміра Пуціна і сцвярджэнняў, што ён нібыта з глузду з'ехаў.
"Не. Тое, што Пуцін не з глузду з'ехаў, гэта я вам сто працэнтаў магу сказаць. Што там імперскія нейкія замашкі, я гэтага не назіраў. Расія - велізарная імперыя, што там казаць? Вядома, гэта накладвае свой адбітак на характар чалавека. Балбатня поўная, фэйк, выдумкі, што з Пуціна "прёт". Асабліва цяпер", - адказаў Аляксандр Лукашэнка.
Прэзідэнт адзначыў, што яго расійскі калега, вядома, перажывае ў сувязі з падзеямі, што адбываюцца, але, як чалавек абсалютна адэкватны, доследны, аналізуючы, спрабуе зазірнуць наперад, пралічвае. І з бухты-барахты нічога рабіць не будзе.
Аб просьбе ад Пуціна прыкрыць, "калі не дай бог што"
Аляксандр Лукашэнка запэўніў, што да пачатку спецыяльнай ваеннай аперацыі Расіі ва Украіне ён з Прэзідэнтам Расіі Уладзімірам Пуціным не абмяркоўваў магчымасць такога развіцця падзей. Тым не менш, расійскі лідар за некалькі дзён да 24 лютага 2022 года агучыў просьбу ў адрас саюзніка.
"За некалькі дзён мы з ім сустракаліся ў яго ў загараднай рэзідэнцыі і абмяркоўвалі сітуацыю, якая склалася, - распавёў Аляксандр Лукашэнка. - Ён мне даслоўна сказаў (упершыню таксама пра гэта вам кажу): "Слухай, Саша, ты ведаеш, такая сітуацыя, калі, не дай бог, што здарыцца, ну, мы ж саюзнікі..." Я кажу: "Што можа здарыцца?" - "Ну, усякае можа быць. Ты прыкрый мяне, калі ласка".
Кіраўнік беларускай дзяржавы нагадаў аб сваёй заяве, што "страляць рускім у спіну мы не дазволім". Гэта якраз было звязана з просьбай Пуціна. "Ён асцерагаўся, хутчэй за ўсё, удару ў спіну з Захаду", - удакладніў Аляксандр Лукашэнка.
Аб будучых прэзідэнцкіх выбарах у Расіі
Прэзідэнт выказаў меркаванне, што Уладзімір Пуцін у цяперашні час не думае пра тое, каб знайсці чалавека, які б працягнуў пасля яго шлях развіцця Расіі. "Краіна вялікая, шмат іншых праблем, якія трэба вырашаць", - растлумачыў Аляксандр Лукашэнка.
"Думаю, што наступны Прэзідэнт у Расіі будзе Пуцін. Выбары праз паўгода. Сапернікаў цяпер у Расіі Пуціну няма", - сказаў кіраўнік дзяржавы.
НЕ ПА СЕНЬЦЕ ШАПКА. ШТО ЛУКАШЭНКА ДУМАЕ ПРА ЗЕЛЕНСКАГА І ТОЛЬКІ ЦІ ЁН ВІНАВАТЫ Ў БЯДАХ УКРАІНЫ
Аб прэзідэнцтве Зяленскага і вытоках разладу ва Украіне
Аляксандр Лукашэнка лічыць, што Прэзідэнт Украіны Уладзімір Зяленскі не справіўся з цяжарам адказнасці і задачамі першай асобы дзяржавы, але вінаваты ў сітуацыі, якая склалася, не ён адзін.
"Я Валодзю Зяленскага часта крытыкую. Яго непрафесіяналізм, вось гэта вось нейкая экспрэсіўнасць, характар такі. Ведаеце, чым ён заўсёды займаўся. Гэта адыграла сваю ролю. Але ж бяды пачыналіся яшчэ з Леаніда Данілавіча (другога Прэзідэнта Украіны Леаніда Кучмы. - Заўвага. БЕЛТА). Калі не было пэўнага курсу: і туды, і сюды, і гэта зробім, і гэта", - сказаў кіраўнік дзяржавы.
"Вось адтуль усё пачалося. Кучма, потым Юшчанка, потым Януковіч… Усё гэта назапашвалася. І на непрафесіянала, абсалютна не палітыка, чалавека чужога гэтай палітыцы, - на Валодзю Зяленскага гэта ўсё звалілася, - сказаў Прэзідэнт Беларусі. - Не па Сеньку шапка! Так што тут не толькі Зяленскага трэба вінаваціць".
Аб вінаватых і ролі Расіі
"А як жа? Вядома. Расія адказная за ўсё. І за развал Савецкага Саюза, калі там драчка адбывалася на асабісным узроўні ў тым ліку. Зараз распавядаюць: "Ну, Савецкі Саюз разваліўся б усё роўна. І добра, што вось так распаўся, крыві было няшмат". А колькі ў нас зараз крывішчы! Па ўсім перыметры прайшліся гэтыя войны. Яшчэ невядома, чым гэта скончыцца", - заўважыў Аляксандр Лукашэнка.
"Таму Расія была асноўнай дзяржавай, якая склейвала, трымала, адказвала, - правапераемніца Савецкага Саюза. Вядома, і Расія вінаватая. Усе мы вінаватыя. І Расія, і Беларусь, і Украіна і гэтак далей і таму падобнае", - падкрэсліў беларускі лідар.
Аб шансах Зяленскага на выбарах ва Украіне
"Вельмі многія людзі пачынаюць рэальна даваць ацэнку Зяленскаму. Таму ён і кідаецца. Прызначаць выбары (калі яны ў вас там - праз год-два будуць) ці, карыстаючыся ваенным становішчам, адтэрмінаваць іх. Гэта значыць вельмі неадназначна. І далёка не факт, што Зяленскі выйграе гэтыя выбары, хоць вы яму там клепаеце 90% рэйтынгу. Бязглуздзіца поўная. Скажу вам, калі выбары пройдуць у бліжэйшы час, хтосьці з ваенных (пераможа. - Заўвага. БЕЛТА). Буданаў там ці яшчэ хтосьці стане Прэзідэнтам. Хтосьці з ваенных, але не ён (не Зяленскі. - Заўвага. БЕЛТА)", - зрабіў свой прагноз Аляксандр Лукашэнка.
Кіраўнік дзяржавы ўпэўнены, што народ ва Украіне, адурманены прапагандай, у выніку разбярэцца ў сітуацыі.
Аб адзіных словах у адрас Зяленскага
Паводле інфармацыі журналісткі, Уладзімір Зяленскі па-чалавечы вельмі складана перажываў пагаршэнне адносін з Аляксандрам Лукашэнкам. "Балюча гэта ўспрымаў, нягледзячы на тое, што Украіна санкцыі тады ўвяла, як вы казалі, хутчэй, чым ЕС. У вас засталіся для яго нейкія словы?" - спытала яна.
"У мяне толькі адны цяпер словы. Я б яму сказаў: "Валодзя, вайна ідзе ў тваёй краіне, на тваёй зямлі. Трэба зрабіць усё, каб не было горш. Так, што здзейснілася, тое здзейснілася. За гэта давядзецца адказваць тым, хто ў гэтым вінаваты. Але сёння трэба спыніцца. Негатыўнае развіццё падзей трэба спыніць. Яно негатыўным будзе перш за ўсё для Украіны", - адказаў беларускі лідар.
З УКРАІНАЙ УСЁ? АБО ЁСЦЬ ШАНЦЫ НАЛАДЗІЦЬ АДНОСІНЫ?
Аляксандр Лукашэнка не лічыць, што адносіны Расіі з Украінай, роўна як і Беларусі з гэтай краінай, безнадзейна сапсаваны. Кіраўнік дзяржавы адказаў на пытанне журналісткі, якое тычылася тэзісу аб усё большай нянавісці паміж народамі, у прыватнасці ўкраінцаў у адносінах да рускіх.
Прэзідэнт адзначыў, што ў сувязі з гэтым заўсёды прыводзіць прыклад звярстваў, якія чынілі фашысты ў гады Вялікай Айчыннай вайны. Але раны зацягнуліся, і Савецкі Саюз, роўна як Украіна і Беларусь, выбудавалі адносіны з Германіяй. Так і з Украінай усё нармалізуецца, але да гэтага трэба ісці.
ПРА ЛЮБОЎ ДА УКРАІНЫ
Прэзідэнт адзначыў, што ў ранейшыя гады заўсёды з задавальненнем бываў у Крыме, ва Украіне, любаваўся мясцовымі прыгажосцямі і з вялікай павагай ставіцца да людзей ва Украіне, уключаючы заходнія рэгіёны. Ды і ў самога Аляксандра Лукашэнкі ёсць украінскія карані.
"З любоўю заўсёды ставіўся да Украіны. І да гэтага часу гэтак жа стаўлюся. Як бы з мяне там не ляпілі не Бацьку, а нейкую сволач. Пройдзе час, людзі ва ўсім разбяруцца", - сказаў беларускі лідар.
ПРА БАРАЦЬБУ ЗА ПРАЎДУ НА ПОЛЕ БОЮ
Як расказала Дыяна Панчанка, сёння ўкраінцы ва ўсіх сваіх бедах вінавацяць рускіх. На яе думку, Украіну яшчэ задоўга да падзей 2022 года рабілі "краінай нянавісці". "І гэта рабілі свядома. Гэта была дзяржаўная палітыка. Як зрабіць так, каб падобнага не адбылося з беларусамі?" - спытала яна ў кіраўніка дзяржавы.
Прэзідэнт лічыць, што трэба максімальна ўключацца ў барацьбу на інфармацыйным полі: "Наколькі магчыма, наколькі ў нас ёсць сілы, мы гэтаму супраціўляемся на гэтым полі бою. І ведаеце, я не скажу, што мы пераможцы, але мы пакуль не прайграем, таму што, напэўна, усё ж такі праўда заўсёды перамагае".
"На гэтым інфармацыйным полі цяжка, але трэба ваяваць. У адваротным выпадку будзеш ваяваць так, як ваюе Расія з Украінай. Таму спрабуем, супраціўляемся, робім усё магчымае, - дадаў кіраўнік дзяржавы. - Тактыка - дайсці да кожнага чалавека, дастукацца да яго".
НЕШТА ЁСЦЬ АПРАЧ ЯДЗЕРНАЙ ЗБРОІ. ЯК БЕЛАРУСЬ ГАТОВА СЯБЕ АБАРАНІЦЬ
З самага пачатку расійскай спецыяльнай ваеннай аперацыі ва Украіне пастаяннае пытанне Прэзідэнту Беларусі - ці не плануе краіна падключыць да ваенных дзеянняў сваю армію. Здаецца, Аляксандр Лукашэнка падрабязна гаварыў на гэту тэму не адзін дзясятак разоў. Але такі лёс першай асобы краіны - часам даводзіцца шмат разоў паўтараць у надзеі быць пачутым. Асабліва калі гаворка ідзе пра такое вострае процістаянне, як ва Украіне, калі градус недаверу бакоў адзін да аднаго часам адкрыта зашкальвае.
Аб умовах для ўступлення Беларусі ў вайну
"Калі вы, украінцы, не пераступіце нашу мяжу, мы ніколі не будзем у гэтай вайне ўдзельнічаць. У гэтай гарачай вайне, - заявіў Аляксандр Лукашэнка. - Але дапамагаць Расіі мы будзем заўсёды - гэта нашы саюзнікі".
Дыяна Панчанка ў сваю чаргу заўважыла, што ва Украіне часта можна пачуць, што Уладзімір Пуцін схіляе Прэзідэнта Беларусі да таго, каб уцягнуць краіну ў вайну.
"Дурнота поўная. Ведаеце чаму? Таму што гэта нічога не дасць. Дадатковыя 70 тыс. войскаў нічога не дадуць, нічога, - падкрэсліў кіраўнік дзяржавы. - У іх хапае жывой сілы і тэхнікі".
Аб імгненнай рэакцыі на агрэсію супраць Беларусі
"Калі з боку Польшчы, Літвы, Латвіі пачнецца агрэсія супраць нашай краіны, мы адкажам імгненна ўсім тым, што ў нас ёсць. Разумееце, што ў нас ёсць. І ўдар будзе непрымальны, - сказаў Аляксандр Лукашэнка. - Мы не спаборнічаем з імі. Польшча, Літва, Латвія - за імі NATO стаіць. Мы, вядома ж, разумеем: сілы непараўнальныя. Але мы нанясем для іх непрымальны ўдар, і яны атрымаюць непрымальны ўрон, шкоду. Вось на чым грунтуецца наша канцэпцыя бяспекі".
Аб гатоўнасці прымяніць ядзерную зброю
Прэзідэнт таксама заявіў аб гатоўнасці прымяніць ядзерную зброю. Пры гэтым ён звярнуў увагу, што беларусы не вар'яты і не хацелі б гэтага. Калі супраць краіны не будзе здзяйсняцца агрэсія, ніхто на такі крок не пойдзе.
"Калі толькі супраць нас будзе здзейснены акт агрэсіі, напад на Беларусь, мы не будзем марудзіць, чакаць і іншае. Мы прымем увесь арсенал нашай зброі для стрымлівання, - папярэдзіў Прэзідэнт. - Чаму? Беларусь не Расія, каб назіраць, чакаць чагосьці. Ад Брэста да Уладзівастока далёка, а ў нас гэты кавалак зямлі можна захапіць за месяц, і нічога не застанецца. Таму мы не будзем марудзіць і назіраць".
Тое ж самае тычыцца і Украіны. "Супраць Украіны, калі яна здзейсніць агрэсію супраць нас, - і не толькі ядзерная зброя. У нас ёсць нешта акрамя ядзернай зброі. Калі вы пяройдзеце чырвоныя лініі, то мы па цэнтрах прыняцця рашэнняў нанясем удар. Гэта будзе зроблена без папярэджання. Таму вы нас не чапайце. Гэта тычыцца найменш Украіны. Гэта тычыцца перш за ўсё тых вар'ятаў на Захадзе, якія там ужо рыхтуюцца", - адзначыў Аляксандр Лукашэнка.
Аб трэцяй сусветнай вайне
Па словах кіраўніка дзяржавы, падзеі ва Украіне сталі ўрокам і паказалі, што дапусціць сутыкнення ваенных блокаў нельга.
"Выжыць (у выпадку глабальнага сутыкнення. - Заўвага БЕЛТА) нікому не ўдасца: Расія - першая краіна па запасах ядзерных боегаловак, прыкладна столькі ж у Злучаных Штатах Амерыкі. Замешаныя будуць усе, горача будзе. Таму ніхто не хоча паміраць, усе хочуць жыць хаця б так, як жывём, і спадзявацца на лепшае. Нават цяпер я не бачу абгрунтавання таму, што гэтая вайна магчымая", - заявіў Прэзідэнт.
ШТО ЗАРАЗ ГАЛОЎНАЕ ДЛЯ ЛУКАШЭНКІ І ЦІ ЗБІРАЕЦЦА ЁН НА ВЫБАРЫ
Частка пытанняў інтэрв'ю тычылася і ўнутрыпалітычнай сітуацыі ў Беларусі. Пасля прыняцця абноўленай Канстытуцыі з важнай роляй Усебеларускага народнага сходу ўся ўвага прыкавана да маючай адбыцца ў наступным годзе электаральнай кампаніі. А не за гарамі і чарговыя прэзідэнцкія выбары. Улічваючы асобу Аляксандра Лукашэнкі, яго аўтарытэт і ўцягнутасць у многія пытанні міжнароднага парадку дня, пытанне не пусты - хто ў перспектыве будзе стаяць ля стырна Беларусі і ці мае намер Прэзідэнт застацца на капітанскім мастку.
Пра будучыя прэзідэнцкія выбары ў Беларусі
"Я не прыняў ніякіх рашэнняў, сумленнае слова. Можа, гэта нейкае наплявацельскае стаўленне да гэтага, але ў мяне столькі праблем, якія я павінен вырашаць. Прыйдзе час прымаць рашэнне, я прыму. Але зараз трэба выстаяць, трэба вытрымаць. Трэба не ўляпацца ў нейкую гісторыю, па-народнаму кажучы. Трэба правесці свой народ па гэтым вельмі тонкім, далікатным лёдзе, каб не праваліцца. Для мяне гэта зараз галоўнае. І маё будучае, і будучае будучай улады залежыць менавіта ад гэтага. Таму я займаюся гэтым. Сумленнае слова, я не думаў, і нават у вузкім-вузкім сваім сямейным крузе, са сваімі дзецьмі не абмяркоўвалі гэтую тэму. Зараз не да гэтага", - сказаў Аляксандр Лукашэнка.
Наперадзе ў краіне выбары ў парламент і ў склад Усебеларускага народнага сходу. Прэзідэнт заявіў, што будзе рабіць усё для таго, каб дапамагчы беларусам вызначыць сваю будучыню. "Я буду пераконваць, я буду распавядаць. Ды і людзі нашы бачаць, што можа быць, што мы можам страціць вось гэты астравок, дзе ціха, спакойна і жыць можна", - сказаў ён.
Пра яхту ў Манака і шчасце ў Беларусі
"Ці не ўзнікала ў вас за гэтыя гады думкі: "А ці можна было б цяпер на яхце дзе-небудзь у Манака?" - спытала журналістка.
"Ніколі не было. Я наогул чалавек не такі. Яхта, спёка, сонца - гэта не маё. Калі зімой паехаць у горы, лепшага за Сочы месца няма. У нас там ёсць база дзяржаўная, гасцініца. Мне больш нічога не трэба, - адказаў Аляксандр Лукашэнка. - Грошы я ненавіджу, таму што вырас у беднай сям'і і заўсёды гэтых грошай не хапала. Я іншы чалавек па характары, я магу сваё шчасце знайсці ў сябе дома, на тэрыторыі Беларусі".
ПРАЦА НАД ПАМЫЛКАМІ. За што сістэма адукацыі перад 1 верасня атрымала "незалік" ад Лукашэнкі
Прэзідэнт 18 жніўня сабраў нараду аб гатоўнасці сістэмы адукацыі да новага навучальнага года. "Як вядома, заўтра ў школу, вобразна кажучы. Адсюль і тэма нашай сённяшняй размовы - гатоўнасць навучальных устаноў да прыёму студэнтаў і навучэнцаў", - адзначыў кіраўнік дзяржавы.
Краіна ўступіла ў апошні этап падрыхтоўкі да новага навучальнага года. Запрацавалі школьныя кірмашы, установы адукацыі атрымліваюць пашпарты гатоўнасці, камплектуюцца транспартам для перавозкі навучэнцаў, інтэрнаты і спартыўныя пляцоўкі рамантуюцца, шматдзетным і малазабяспечаным сем'ям аказваецца матэрыяльная дапамога. "Так павінна быць. Сёння паглядзім, ці так насамрэч. І робіцца гэта для таго, каб у нашых дзяцей было ўсё неабходнае для вучобы і яны з добрым настроем сустрэлі Дзень ведаў", - адзначыў Прэзідэнт.
Кіраўніка дзяржавы ў першую чаргу цікавілі не агульныя лічбы, як той жа працэнт гатоўнасці школ і іншыя паказчыкі, а шырокі спектр праблемных пытанняў, якія датычацца сферы адукацыі. Менавіта таму першапачаткова прапанаваны Прэзідэнту традыцыйны даклад міністра і профільнага віцэ-прэм'ера па фармаце вырас да нарады. На мерапрыемства спецыяльна былі запрошаны кіраўнікі Генеральнай пракуратуры і Камітэта дзяржкантролю, каб пачуць ацэнкі кантралюючых органаў.
У выніку нарада прайшла ў вельмі крытычным ключы. Аляксандр Лукашэнка фактычна не прыняў справаздачы ні міністра, ні віцэ-прэм'ера. Размова не ідзе пра тое, што ў айчыннай сістэме адукацыі ўсё дрэнна. Наадварот, планамерная праца па цэлым шэрагу напрамкаў вядзецца, і гэта ўсе адзначаюць, але нават адзінкавыя недахопы і ўпушчэнні ў гэтай сферы для Прэзідэнта непрымальныя. Не кажучы ўжо пра праблемныя пытанні, якія маюць сістэмны характар.
Як стала вядома, кіраўнік дзяржавы даручыў адклікаць з адпачынку прэм'ер-міністра: праз тыдзень пад кіраўніцтвам кіраўніка ўрада павінна адбыцца шырокая нарада. Аляксандр Лукашэнка даручыў кантралюючым органам там яшчэ больш падрабязна далажыць інфармацыю, каб правесці дэтальны разбор з выпрацоўкай плана дзеянняў, як аператыўна ліквідаваць усе недахопы. А ўжо ў пачатку верасня адбудзецца новая справаздача Прэзідэнту.
Увесь працэс па падрыхтоўцы навучальных устаноў і ў цэлым сістэмы адукацыі да новага навучальнага года на жорсткі кантроль даручана ўзяць Адміністрацыі Прэзідэнта: з выездам у школы і іншыя ўстановы адукацыі для ацэнкі рэальнай сітуацыі на месцах.
Аб уступнай кампаніі
Паводле інфармацыі, якая паступае Прэзідэнту, прыёмная кампанія ў новым фармаце праходзіць у канструктыўным ключы. Аляксандр Лукашэнка папрасіў больш падрабязна далажыць аб гэтым намесніку прэм'ер-міністра Ігару Петрышэнку: "Што атрымалася, дзе не спрацавалі? Можа, у вас ужо ёсць бачанне, як далей будзем удасканальваць сістэму паступлення ў ВНУ?"
"Як мы дамаўляліся, у гэтым годзе мы ўсялякія вакханаліі з нагоды арганізацыі ўступнай кампаніі павінны скончыць", - падкрэсліў беларускі лідар.
Аб дарожнай і пажарнай бяспецы
Сярод праблемных момантаў, на якія ўказаў генеральны пракурор Андрэй Швед, - пытанні бяспекі, уключаючы пажарную. Не ва ўсіх установах адукацыі ў гэтым пытанні наведзены поўны парадак. Ёсць прэтэнзіі і да працы па прафілактыцы ДТЗ.
"У шэрагу выпадкаў намі выяўлена негатоўнасць або няпоўная гатоўнасць школ да новага навучальнага года з пункту гледжання мер па дарожнай бяспецы дзяцей на прылеглых тэрыторыях. У некаторых выпадках мы выявілі, што пажарныя выхады завалены смеццем, вогнетушыцелі і іншыя сродкі супрацьпажарнай бяспекі не ў парадку. Дзеці павінны знаходзіцца ў бяспечных умовах, - звярнуў увагу Андрэй Швед. - Акрамя таго, намі прапанаваны меры па ўзмацненні абароны правоў дзяцей ад гвалтоўных дзеянняў".
Асобную ўвагу Генпракуратура надала і выкананню заканадаўства непаўналетнімі. Тут таксама ёсць нямала пытанняў, над якімі трэба працаваць.
Аб падтрымцы дзяцей-сірот
Дастаткова крытычна на нарадзе падышлі да пытання забеспячэння дзяцей-сірот. Гэта тая катэгорыя, якая найбольш уразлівая, і ёй трэба надаваць больш увагі, тым больш што ў дзяржаве маюцца для гэтага ўсе магчымасці, упэўнена Генеральная пракуратура. Дарэчы, сёння 88% дзяцей-сірот пражываюць у дамах сямейнага тыпу, астатнія - у інтэрнатах. Задача ад Прэзідэнта - дайсці да кожнага, у тым ліку ў аддаленых раёнах.
Генпракуратура прапануе перагледзець патрабаванні заканадаўства і вызначыць дадатковую падтрымку гэтай катэгорыі навучэнцаў. "Напрыклад, па медыцынскіх паказаннях. Калі дзіцяці патрэбныя акуляры, каб дзяржава ў тым ліку і гэтым забяспечвала гэтых дзяцей. Таму што іх трэба абараняць, а абараніць іх можа толькі дзяржава", - падкрэсліў Андрэй Швед.
Аб падручніках і маніторынгавай групе
Яшчэ адна праблемная сфера - падручнікі. Нягледзячы на шматгадовую ўвагу да гэтага пытання і працу, якую праводзіць Міністэрства адукацыі, праблемы застаюцца. Як расказаў старшыня Камітэта дзяржаўнага кантролю Васіль Герасімаў, на нядаўнюю прамую лінію паступіў літаральна шквал званкоў ад грамадзян з нараканнямі на гэты конт. "З пункту гледжання прастаты, адэкватнасці паданай інфармацыі. Кіраўніком дзяржавы даручана яшчэ раз перагледзець усе падручнікі і ўжо да чагосьці прыходзіць", - адзначыў кіраўнік КДК.
На нарадзе нават разбіралі прэтэнзіі на канкрэтных прыкладах, зачытваючы цытаты заданняў з падручнікаў. Аляксандр Лукашэнка даручыў пад эгідай Генеральнай пракуратуры і Камітэта дзяржаўнага кантролю стварыць маніторынгавую групу менавіта па тэме падручнікаў. У групу ўвойдуць навукоўцы, спецыялісты, філолагі.
Як далажыў міністр адукацыі, установа правяла поўную рэвізію вучэбных дапаможнікаў. За апошнія гады выдадзены цэлы шэраг найменняў для агульнай сярэдняй адукацыі, а пяць падручнікаў запатрабаваліся грунтоўна скарэкціраваць. Два такія дапаможнікі сёлета ўжо перавыдалі. Гэта геаграфія для 7-га класа і біялогія для 8-га класа. Тры вучэбныя дапаможнікі - па гісторыі Беларусі для 9-х і 10-х класаў і геаграфія для 8-га класа - будуць выдадзены ў гэтым навучальным годзе і таксама паступяць у школы.
Пра школьныя базары і кантроль цэн
Васіль Герасімаў распавёў і пра негатыўныя факты ў працы школьных базараў, калі некаторыя прыватнікі больш чым у два разы завышаюць цэны на тавары. На жаль, такія выпадкі не адзінкавыя. Але сітуацыя маніторыцца, і да нядобрасумленных гандляроў прымаюцца неабходныя меры.
"Гэтыя факты будуць жорстка спыняцца, як гэта рабілася дагэтуль, - папярэдзіў старшыня КДК. - Цэны ў нас устаноўлены, ніхто не мае права завышаць. Апошні выпадак быў - завышэнне ў 2,6 раза. Натуральна, што мы такія факты спыняем і гандаль забараняем. І гэта будзе рабіцца паўсюдна".
Пра падвоз навучэнцаў і загрузку школ
Аляксандр Лукашэнка пацікавіўся ў міністра адукацыі Андрэя Іванца, як вырашаецца адпаведнае пытанне ў рэгіёнах і Мінску. Ён звярнуў увагу, што запаўненне школ у Мінску нераўнамернае: у новых мікрараёнах установы перапоўнены, а ў цэнтры - не загружаны. "Калі мы падвозім з Мінскага раёна ў Мінск дзяцей, трэба зыходзіць з таго, не дзе ў нас бліжэй школа, а дзе яны недазагружаны", - сказаў Прэзідэнт.
Кіраўнік дзяржавы падкрэсліў, што неабходна збалансаваць сітуацыю з загружанасцю школ і ўзважана падыходзіць да пытання аб іх будаўніцтве, улічваючы наяўнасць свабодных месцаў у іншых установах, асабліва ў буйных гарадах. "У зарплату лепш грашовыя сродкі пераносіць, а тут па розуме ўкамплектоўваць", - запатрабаваў ён.
Васіль Герасімаў пацвердзіў, што ў гэтым пытанні ёсць шэраг недахопаў. "Рухі, безумоўна, ёсць. Аднак усе меры да гэтага часу не прыняты, і мы абазначылі шляхі вырашэння гэтага пытання", - адзначыў ён.
Аб харчаванні школьнікаў і маральным аспекце
Асаблівую ўвагу Аляксандр Лукашэнка звярнуў на харчаванне школьнікаў, прытым у гэтым пытанні ён абазначыў і маральны аспект. "Гэта вельмі важна. Ненармальна, калі можна каля кожнай школы трымаць яшчэ свінаферму для таго, каб парасят карміць адходамі прадуктаў харчавання. Гэта, калі хочаце, і маральная праблема - выкідваць ежу стала модна ў нашым грамадстве", - адзначыў ён.
На нарадзе шмат гаварылася адносна арганізацыі харчавання ў школах, фактах крадзяжу. Міністр адукацыі Андрэй Іванец нагадаў, што нядаўна ў Беларусі правялі пілотны праект з апрабацыяй новых тэхналогій прыгатавання ежы і прынцыпаў арганізацыі школьнага харчавання. "Распрацавана больш за 350 новых тэхналагічных страў, праходзіць дастаткова сур'ёзнае абнаўленне матэрыяльна-тэхнічнай базы харчаблокаў", - дадаў ён.
Эксперыменты і новацыі ў гэтай сферы - гэта ўсё добра, адзначыў Прэзідэнт. Але кіраўнік дзяржавы патрабуе ў першую чаргу навесці базавы парадак. Паводле яго слоў, гэтае пытанне павінна быць вырашана раз і назаўжды, каб да яго больш не вярталіся.
ПРАГРЭСІЎНЫЯ СІЛЫ. Супраць чаго Лукашэнка заклікаў аб'яднацца людзям добрай волі
Прэзідэнт Беларусі 18 жніўня накіраваў прывітанне ўдзельнікам II Міжнароднага антыфашысцкага кангрэса, які прайшоў у Мінску.
"Прыйшоў час, калі ўсім людзям добрай волі трэба аб'яднацца, каб адзіным фронтам выступіць супраць падпальшчыкаў новай сусветнай вайны, якія зноў узнялі сцягі фашызму і нацызму, - адзначыў кіраўнік дзяржавы. - На нашых вачах Злучаныя Штаты Амерыкі і іх сатэліты, спрабуючы захаваць сусветную гегемонію і затармазіць развіццё краін, якіх яны лічаць сваімі канкурэнтамі, разбураюць сістэму глабальнай бяспекі, тыражуюць "каляровыя рэвалюцыі" і ўзброеныя канфлікты на ўсіх кантынентах, груба ўмешваючыся ў справы незалежных дзяржаў. Імі перапісваецца гісторыя Другой сусветнай вайны, а на ўзроўні еўрапейскіх структур прымаюцца рэзалюцыі і пастановы, якія апраўдваюць нацысцкіх ваенных злачынцаў і перакладаюць на СССР віну за развязванне гэтай вайны, якая стала самай крывавай бойняй у жыцці чалавецтва".
Аляксандр Лукашэнка таксама падкрэсліў: "Плады гэтай палітыкі мы бачым сёння ва Украіне, дзе ўсталяваны жорсткі, чалавеканенавісніцкі прафашысцкі рэжым, які развязаў у краіне грамадзянскую вайну і гатовы ваяваць за інтарэсы ЗША да апошняга ўкраінца. Наш народ, які страціў кожнага трэцяга ў гады Вялікай Айчыннай вайны, добра ведае, што такое вайна, таму мы заўсёды выступаем за мір, роўнасць і дыялог народаў. І сёння ўсе беларусы разам з удзельнікамі Другога антыфашысцкага кангрэсу рашуча кажуць: "Не вайне! Не фашызму і неакаланіялізму!"