Як змяніўся парадак падачы зваротаў?
З 2 студзеня 2023 года ў сілу ўступілі змены, унесеныя ў Закон Рэспублікі Беларусь ад 18 ліпеня 2011 г. № 300-З «Аб зваротах грамадзян і юрыдычных асоб». 1. Змяненне парадку падачы электронных зваротаў.
Напраўленне электронных зваротаў будзе магчымым толькі з дапамогай дзяржаўнай адзінай (інтэграванай) рэспубліканскай інфармацыйнай сістэмы ўліку і апрацоўкі зваротаў грамадзян і юрыдычных асоб, і толькі ў дзяржаўныя органы і арганізацыі.
Падача электронных зваротаў з дапамогай электроннай пошты або спецыяльнай формы на сайце адпаведнай арганізацыі стане немагчымай.
Беларусы ўсё часцей падаюць звароты ў дзяржаўныя органы ў электронным фармаце. Часта гэта сапраўды менш працаёмка, чым падрыхтаваць пісьмовы зварот або прыйсці на прыём асабіста. Аднак у электронных зваротаў ёсць асаблівасці: немагчыма дакладна вызначыць заяўніка або адсачыць гісторыю зваротаў.
Дзяржаўная адзіная (інтэграваная) рэспубліканская інфармацыйная сістэма ўліку і апрацоўкі зваротаў грамадзян і юрыдычных асоб - інфармацыйная сістэма, прызначаная для падачы ў дзяржаўныя органы і іншыя дзяржаўныя арганізацыі электронных зваротаў і атрымання адказаў (паведамленняў) на іх, а таксама для апрацоўкі электронных зваротаў, адказаў (паведамленняў) на іх, электронных копій пісьмовых зваротаў, электронных копій адказаў (паведамленняў) на пісьмовыя звароты, іншай інфармацыі пра разгляд зваротаў, аб пакіненні зваротаў без разгляду па сутнасці.
Для падачы электроннага звароту ў любую дзяржаўную арганізацыю заяўнік павінен зайсці на сайт «звароты.бел» і прайсці ідэнтыфікацыю і аўтэнтыфікацыю. Праз паказаны сайт (з выкарыстаннем асабістага кабінета) можна будзе таксама атрымаць адказ на электронны зварот.
Не менш важным пытаннем, якое вырашае адзіная сістэма падачы зваротаў, - ідэнтыфікацыя грамадзян. Справа ў тым, што цяпер формы электронных зваротаў на сайтах дзяржаўных органаў дастаткова простыя. Любы можа ўказаць выдуманае прозвішча, імя, імя па бацьку і кантактныя дадзеныя. Тэхналогія, якая плануецца да выкарыстання, не прадугледжвае адпраўку ананімных электронных зваротаў - яна так ці інакш ідэнтыфікуе заяўніка. Адправіць зварот можа толькі зарэгістраваны карыстальнік.
Для рэгістрацыі ў сістэме можна выкарыстоўваць некалькі спосабаў.
Найбольш даступны - запаўненне неабходных рэквізітаў у самой сістэме зваротаў. Каб выключыць увядзенне выдуманых дадзеных, прадугледжана прывязка ўліковага запісу да сапраўднага нумара тэлефона.
Таксама можна выкарыстоўваць ID-карту або сродкі электроннай лічбавой подпісі. Калі ў чалавека ёсць такая карта або электронная лічбавая подпіс, ён можа працаваць з імі ў сістэме зваротаў.
Для заяўнікаў доступ да сістэмы, а таксама выкарыстанне інфармацыйных рэсурсаў будзе бясплатным.
Атрымаць адказ на зварот таксама можна будзе некалькімі спосабамі. Сфарміраваўшы зварот і запаўніўшы форму, у самым канцы гэтага працэсу неабходна паставіць птушкі, якім чынам хацелася б атрымаць адказ. Праз сістэму чалавек атрымлівае адказ па змаўчанні, але пры гэтым ён можа выбраць і іншыя варыянты - па электроннай пошце або ў папяровым варыянце. Калі ён наладзіць СМС-паведамленне, на яго нумар тэлефона па гатоўнасці адказу на яго зварот прыйдзе паведамленне.
Такім чынам, дзяржаўная адзіная (інтэграваная) рэспубліканская інфармацыйная сістэма ўліку і апрацоўкі зваротаў грамадзян і юрыдычных асоб стане адзінай кропкай працы з усімі відамі зваротаў у дзяржаўныя арганізацыі.
2. Выкарыстанне заяўнікам тэхнічных сродкаў (аўдыя- і відэазапісу, кіна- і фотаздымкі) падчас асабістага прыёму
Заяўнік мае права прымяняць аўдыя- і відэазапіс, кіна- і фотаздымку з згоды службовай асобы, якая праводзіць асабісты прыём.
Пры гэтым уводзіцца права пасадовых асоб арганізацый, якія праводзяць асабісты прыём, а таксама супрацоўнікаў арганізацый, уповнаважаных ажыццяўляць папярэднюю запіс на асабісты прыём, адпаведна адмовіць у асабістым прыёме, у запісе на асабісты прыём.
Продугледжваецца і сітуацыя, пры якой заяўнік пачаў незаконнае выкарыстанне тэхнічных сродкаў пасля пачатку асабістага прыёму, ужо паспеўшы выкласці сутнасць звароту. У падобным выпадку вусныя звароты могуць быць пакінуты без разгляду па сутнасці.
3. Уводзіцца паняцце «злаўжыванне правам на зварот»
Пералікі выпадкаў, калі пісьмовыя і вусныя звароты могуць быць пакінуты без разгляду па сутнасці, дапоўніваюцца ўказаннем на тое, што звароты могуць быць пакінуты без разгляду па сутнасці, калі яны змяшчаюць пагрозы жыццю, здароўю і маёмасці, заахвочванне да здзяйснення незаконнага ўчынку, либо заяўнік іншым спосабам злаўжывае правам на зварот.
Пры гэтым заяўніку будзе накіравана паведамленне аб пакіненні звароту без разгляду па сутнасці з указаннем прычын прыняцця такога рашэння.
Канкрэтны пералік сітуацый, якія прызнаюцца злаўжываннем правам на зварот, не ўстанаўліваецца, паколькі немагчыма ўлічыць усе сітуацыі, якія ўзнікаюць на практыцы.
Рашэнне аб пакіненні звароту без разгляду па сутнасці па дадзеным аснове прымаецца ў агульным парадку кіраўніком арганізацыі або ўпаўнаважаным ім пасадовым асобай.
Электронны зварот будзе пакінуты без разгляду, калі ў ім:
выкладаецца сутнасць пасродкам спасылкі на інтэрнэт-рэсурсы; змяшчаецца нечытэльны тэкст; ужываюцца нецэнзурныя або абразлівыя словы або выразы. 4. Скарачэнне кола арганізацый, у якіх вядзецца кніга заўваг і прапаноў
Кніга заўваг і прапаноў будзе вестыся ў арганізацыях, у індывідуальных прадпрымальнікаў, якія рэалізуюць тавары, выконваюць работы, аказваюць паслугі ў сферах, якія вызначаюцца ўрадам (крамы, пункты грамадскага харчавання і іншыя падобныя аб'екты).
У цяперашні час абавязак вядзення кнігі заўваг і прапаноў ускладзены на ўсе арганізацыі і індывідуальных прадпрымальнікаў.
Акрамя таго, заўвагі і (або) прапановы, занесеныя ў кнігу заўваг і прапаноў і якія не адносяцца да дзейнасці арганізацыі, індывідуальнага прадпрымальніка, якія рэалізуюць тавары, выконваюць работы, аказваюць паслугі, не датычацца якасці рэалізаваных тавараў, выкананых работ, аказаных паслуг, застаюцца без разгляду па сутнасці без паведамлення пра гэта заяўніка.
5. Знаёмства заяўнікаў з матэрыяламі, непасрэдна адносна разгляду зваротаў
З мэтай выключэння канфліктных сітуацый, звязаных з фіксацыяй атрыманай інфармацыі, якія часта ўзнікалі на практыцы пры знаёмстве заяўнікаў з матэрыяламі, непасрэдна адносна разгляду зваротаў (за выключэннем матэрыялаў, якія змяшчаюць інфармацыю, распаўсюджванне якой забаронена), замацоўваецца права заяўнікаў рабіць выпискі з гэтых матэрыялаў, здзяйсняць іх фатаздымкі.
Гэта дазволіць рэалізаваць права заяўнікаў на атрыманне неабходнай інфармацыі, пазбегнуць пры гэтым ускладнення абавязку гатаваць копіі такіх матэрыялаў на арганізацыі, якія прадстаўляюць іх для знаёмства.
6. Адказы на пісьмовыя звароты масавага характару
Для рэгулявання такіх зваротаў выдзелены асобны артыкул.
На пісьмовыя звароты, якія носяць масавы характар, распаўсюджваецца механізм, які раней прымяняўся толькі да электронных зваротаў.
Калі паступаюць пісьмовыя і (або) электронныя звароты аналагічнага зместу ад розных заяўнікаў, якія носяць масавы характар (больш за 10 зваротаў), адказы на такія звароты па рашэнні кіраўніка арганізацыі або асобы, паўнамоцнай ім падпісваць у ўстаноўленым парадку адказы на звароты, могуць размяшчацца на афіцыйным сайце арганізацыі ў сеткі Інтэрнэт без накіравання адказаў (паведамленняў) заяўнікам.
7. Абавязак арганізацый і індывідуальных прадпрымальнікаў прадстаўляць дакументы (іх копіі) і (або) звесткі, неабходныя для вырашэння пытанняў, выкладзеных у зваротах
На арганізацыі і індывідуальных прадпрымальнікаў ускладаецца абавязак прадстаўляць у 15-дзённы тэрмін дакументы (іх копіі) і (або) звесткі, неабходныя для вырашэння пытанняў, выкладзеных у зваротах, арганізацыям, індывідуальным прадпрымальнікам, якія запыталі такія дакументы (іх копіі) і (або).
Ускладанне паказанага абавязку абумоўлена неабходнасцю заканадаўчага замацавання механізму, які забяспечвае поўнае і своечасовае разгляданне зваротаў у выпадках, калі для гэтага неабходна атрымаць якую-небудзь інфармацыю ад трэціх асоб.
Паказанае патрабаванне не распаўсюджваецца на выпадкі прадстаўлення дакументаў (іх копій) і (або) звестак на ўзнагароджанай аснове і звестак, распаўсюджванне якіх абмежавана.
9. Выпадкі, калі можна не накіроўваць адказ заяўніку
Звароты прымаюцца да ведама, і адказы на іх не накіроўваюцца ў выпадках, калі:
у зваротах адсутнічаюць якія-небудзь рэкамендацыі, патрабаванні, хадайніцтвы, паведамленні пра парушэнне актаў заканадаўства, недахопы ў працы арганізацый; звароты змяшчаюць толькі падзякі; звароты змяшчаюць просьбу заяўніка не накіроўваць адказ на зварот. На дадзены момант магчымасць не накіроўваць адказ, калі зварот змяшчае просьбу заяўніка не накіроўваць адказ на зварот, заканадаўча не замацавана. Адказ на зварот павінен накіроўвацца, нягледзячы на просьбу заяўніка яго не накіроўваць.
10. Удакладненне фармулёўкі вызначэння тэрмінаў разглядання зваротаў, якія лічацца месяцамі
Для забеспячэння дакладнага прымянення на практыцы удакладняецца фармулёўка парадку вызначэння тэрмінаў разглядання зваротаў, якія лічацца месяцамі.
Так, цячэнне тэрмінаў, якія вызначаюцца месяцамі або днямі, пачынаецца з дня, наступнага за днём рэгістрацыі звароту ў арганізацыі, унясення заўваг і (або) прапаноў у кнігу заўваг і прапаноў.
Пры гэтым сам падыход да такога вызначэння не мяняецца.