Міёрскі раённы выканаўчы камітэт

Змене клімату і скарачэнню выбрасоў парнікавых газаў была прысвечана пашыраная выязная сесія грамадскага каардынацыйнага экалагічнага савета (ГКЭС) пры Віцебскім абласным камітэце па прыродных рэсурсах і ахове навакольнага асяроддзя.

Абмеркаванне актуальнай тэмы прайшло на базе РУП «Віцебскэнерга». Мерпрыемства арганізавана пры падтрымцы праекта «Умацаванне патэнцыялу для гандлю выбарамі парнікавых газаў і ўмацаванне сістэмы маніторынгу, справаздачнасці і верыфікацыі ў Рэспубліцы Беларусь», які фінансуецца Глабальным экалагічным фондам і рэалізуецца Праграмай развіцця ААН у Беларусі.

Дамба як фільтр

Перад пленарным пасяджэннем была арганізавана экскурсія на найбуйнейшую ў Беларусі гідраэлектрастанцыю – Віцебскую ГЭС. Яна была пабудавана за пяць гадоў кітайскай карпарацыяй CNEEC, якая працуе па ўсім свеце. Уведзена ў эксплуатацыю летам 2017 года, магутнасць – 40 МВт, гадавая вытворчасць электраэнергіі – каля 138 млн кВт·г. Аб'ект абслугоўваюць 29 чалавек.

Госці даведаліся, што Віцебская ГЭС не толькі выпрацоўвае энергію з аднаўляльнага крыніцы, але і з'яўляецца своеасаблівым ачышчальным фільтрам для Заходняй Дзвіны. Кожны год дамба затрымлівае каля 1000 куб. м смецця. У яго зборы з воднай гладзі дапамагаюць работнікі – атрымліваецца 10 баржаў. Сартыроўкай і ўтылізацыяй займаюцца спецыялізаваныя арганізацыі. Толькі пластыку вывозяць 8 – 9 МАЗаў-доўгамеров. Гэта да пытання аб культуры адпачынку людзей на берагах транснацыянальнай ракі.

Стратэгія на скарачэнне

Вітаючы ўдзельнікаў пасяджэння, старшыня абласнога камітэта па прыродных рэсурсах і ахове навакольнага асяроддзя (да прызначэння на новую пасаду) Віктар Галанав адзначыў, што эканамічная дзейнасць чалавека аказвае вялікі ўплыў на змену клімату. Галоўнымі вінаватымі ў гэтым пытанні з'яўляюцца выбрасы парнікавых газаў, колькасць якіх з кожным годам расце.

Згодна з дакладам Сусветнай арганізацыі па метэаралогіі, у 2022 годзе засухі, паводкі і хвалі спёкі закранулі насельніцтва ўсіх кантынентаў і прывялі да шматмільярдных страт. Пры гэтым спецыялісты прагназуюць у бліжэйшыя пяць гадоў павышэнне глабальных тэмператур да рэкордных узроўняў.

У Беларусі на дадзены момант не прадугледжаны статыстычны ўлік выкідаў парнікавых газаў у разрэзе абласцей. Разам з тым адзначаецца іх узаемасувязь з выкідам забруджвальных рэчываў у атмасфернае паветра. За мінулыя пяць гадоў на Віцебшчыне гадавыя паказчыкі скараціліся на
21 тыс. т, чаму спрыялі аптымізацыя тэхналагічных працэсаў і мадэрнізацыя на 181 вытворчым аб'екце ў 123 арганізацыях. Такім чынам, Віцебская вобласць уносіць свой уклад у дасягненне нацыянальных паказчыкаў па скарачэнні выкідаў парнікавых газаў, прынятых Рэспублікай Беларусь у рамках міжнародных абавязацельстваў. Віктар Галанов канстатаваў, што з улікам вышэйпазначанага павелічэнне патэнцыялу для гандлю выкідамі парнікавых газаў і ўмацаванне сістэмы маніторынгу, справаздачнасці, верыфікацыі выкідаў у Беларусі маюць стратэгічнае значэнне.

Каардынатар праектаў Праграмы развіцця ААН Альга Чаброўская звярнула ўвагу на тое, што многія не цалкам усведамляюць уплыў змен клімату на канкрэтнага чалавека. Аднак мы ўсё часцей гаворым пра сувязь павышэння тэмператур паветра з павелічэннем колькасці лясных пажараў, паводак, моцных дажджоў і ліўняў, якія могуць вывесці з ладу каналізацыйную сістэму. Касаячыся рэалізуемага праекта міжнароднай тэхнічнай дапамогі, Альга Чаброўская падкрэсліла, што гандаль вугляроднымі адзінкамі, якія атрымліваюцца ў выніку скарачэння выкідаў парнікавых газаў, – гэта цэлы эканамічны напрамак. Неабходна мець належную дакументальную падрыхтоўку, каб увайсці на дадзены рынак.

Аб экалагічнай склдовай праекту новай Канцэпцыі нацыянальнай бяспекі Рэспублікі Беларусь расказала начальнік галоўнага ўпраўлення экалагічнай палітыкі, міжнароднага супрацоўніцтва і навукі Мінпрыроды Татцяна Каноńczук. У прыватнасці, у дакуменце вылучаны такія напрамкі, як павышэнне дакладнасці ацэнкі і прагнозаў стану прыроднага асяроддзя, змены клімату, небяспечных надвор'евых і кліматычных з'яў; адаптацыя сектараў эканомікі да змен навакольнага асяроддзя; скарачэнне выкідаў у атмасферу парнікавых газаў за кошт пашырэння прымянення аднаўляльных крыніц энергіі і рацыянальна-стойкага выкарыстання неаднаўляльных крыніц энергіі; павелічэнне паглынання парнікавых газаў у выніку павелічэння плошчы лясоў і балочвання былых торфяных распрацовак. Зараз лясы займаюць 40,1 % тэрыторыі Беларусі, за апошнія дзесяць гадоў рэабілітавана больш за 80 тыс. га торфянікоў.

Намеснік начальніка ўпраўлення рэгулявання ўздзеяння на атмасфернае паветра, змены клімату і экспертызы Мінпрыроды Аксана Мельнікавіч паведаміла, што цяпер ведамства гатуе праект пастановы Савета Міністраў, якім будуць рэгулявацца парадак і ўмовы выкідаў парнікавых газаў. Дакумент будзе накіраваны на наладжванне сістэмы справаздачнасці суб'ектаў гаспадарання. Таксама вядзецца работа над Стратэгіяй доўгатэрміновага развіцця Рэспублікі Беларусь з нізкім узроўнем выкідаў парнікавых газаў да 2050 года. Будуць прадугледжаны адпаведныя меры развіцця прамысловасці, энергетыкі, транспарту, будаўніцтва, жыллёва-камунальнай галіны.

У пасяджэнні ОКЭС прынялі ўдзел прадстаўнікі прадпрыемстваў і арганізацый, бізнесу, грамадскія эколагі.

Крыніца: vitebsk-region.gov.by