На захадзе Віцебшчыны адкрыецца сядзіба Трэскуна Верхнядзвінскага

Мабыць, нават у Белавежскай пушчы не сустрэнеш такога зубра-велікана, як у «Лясной казцы», якая знаходзіцца ў Верхнядзвінскім раёне. Насамрэч фігура ляснога велікана, як і казачнага цмока, тут драўляная, затое іншыя жыхары міні-запарка, створанага Верхнядзвінскай лясгаспадаркай, зусім рэальныя. Тут можна сустрэць унікальнага самца лані: з лістапада да вясны ён трымаецца побач з вольерамі, хоць ніхто яго не трымае ў няволі. Спакойна падпускае людзей да сябе на дзесяць метраў. Яшчэ адна ініцыятыва лясгаса ў навагоднія дні — адкрыццё рэзідэнцыі мясцовага Дзеда Мароза, Верхнядзвінскага Траскуна. Верхнядзвінскі Траскун чакае госцей.

Вось цуды: звычайна, заўважыўшы людзей, дзікія жывёлы імкнуцца схаваться з вачэй, аднак у «Лясной казцы» роўна наадварот. Самец алея белацеркага Лёша адразу кіруецца да сеткі. Чакае ласункаў.

— Спачатку міні-запарк мы арганізавалі для мясцовых дзяцей, але прыезджаюць госці са ўсёй рэспублікі, а дзякуючы бяскрымоваму рэжыму шмат жыхароў Латвіі, — знаёміць з «Лясной казкай» намеснік кіраўніка арганізацыі па ідэалагічнай працы Юрый Венгер. — Агульная плошча каля 2 гектараў, усяго чатыры вольеры. Людзям падабаецца, што можна карміць жывёл, бачыць іх бліжэй.

Зараз у міні-запарку два алені: старэйшы — Лёша, маладому пакуль клічку не далі. Ёсць таксама дзве саміцы. У суседнім вольеры 10 ланей, самцы і самкі. А пачыналі ўсё з трох асобін, яны нават у няволі размнажаюцца. У зімовую пару да іх прыходзіць вольны самец. Служачы па доглядзе за жывёламі ў міні-запарку Валерый Кулачонок з сімвалам года.

— Мы яго падкармліваем, — расказвае служачы па доглядзе за жывёламі Валерый Кулачонок. — Ведае, што ніхто не крыўдзіць. Ён баёвы, біцца з сваікамі праз сетку. Можа і з алем пободацца. Хадзіць вакол вольераў. Пыталіся заманіць унутр агароджы, я спецыяльна адкрыў вароты і падсыпаў зерне. Але далей варот ён не пайшоў. З лесу перыядычна заглядаюць у госці ліса і енаатападобныя сабакі. У ваколіцах горада жывуць і зубры.

Зверы настолькі прывыклі да Валерыя Цімафеевіча, што нават дазваляюць сябе пагладзіць. Толькі Лёша, калі ў яго гон, можа быць агрэсіўным. Таму Валерыю Кулачонку даводзіцца ісці на хітрасць. Жонка або наведвальнікі падкармліваюць ляснога прыгажуна з аднаго боку вальера, а яго апекуны ў гэты час заносіць сена. Або сам рассыпае зерне ўздоўж сеткі, адцягваючы ўвагу.

А вось хатні казёл Іракіз цалкам іншага складу. Прыгожы, але крыху ленькі. У апошнія дні намела высокія замяцеласці, таму ён з хаты носа не паказвае. Валерый Цімафеевіч паспрабаваў выманіць ежай. Да кармушкі метраў пятнаццаць, але ён, хітры, і не думаў лезці ў снег. Давялося чысціць шлях. Тады ён вырашыў выйсці і паесці. І па тэрыторыі, пакуль лані не натопчуць сцежкі зімой, Іракіз гуляць не спяшаецца.

Ужо пяты год Валерый Цімафеевіч практычна штодня клапоціцца пра жыхароў «Лясной казкі». Замяняюць яго толькі на перыяд адпачынку. Карміць усіх жывёл адзін раз у дзень. Колькі з’ядае зоапарк? Па норме прадугледжана 800 грамаў збожжа ў дзень на адну галаву. Зараз холадна, каб гадоўнікі сагрэваліся, дадаюць сена.

А наведвальнікі часта не ведаюць, як правільна накорміць зверя. Яблыкі кідаюць цэлымі, а трэба рэзаць, тое ж самае і з капустнымі кочажкамі. І свежы дрожджавы хлеб жыхарам лясоў таксама не пойдзе на карысць, можна даваць толькі сухарыкі. Кролікі, дарэчы, ядуць не толькі сена і збожжа, але і галінкі елкі і сосны. Гэта іх зімовая вітамінізацыя.

Цяжка стрымліваць усхваленне, калі бачыш вушасты сімвал Новага года. Браць іх на рукі наведвальнікам нельга, але для нас зрабілі маленькае выключэнне. Часам малюкі прабіраюцца праз пруты клеткі: настолькі яны малыя. Дарэчы, рэкордны, афіцыйна зарэгістраваны скачок кроліка ў даўжыню — тры метры. І, на адрозненне ад заяцаў, яны любяць жыць вялікай сям'ёй.

— Падчас навагодніх праграм з удзелам Трэскуна Верхнядзвінскага арганізуем за горадам катаванне на конях, — дзеліцца планамі Юрый Венгер. — Разлічваем, што сядзіба будзе працаваць з 25 снежня, гэта сумесны з аддзелам культуры райвыканкама праект.

З 20 снежня ў раёне адкрыюцца рынгі елак. Жывыя елкі і сасны будуць дастаўлены з Верхнядзвінскага і Дзвінскага лясгасаў. У Верхнядзвінску 24 і 31 снежня адбудзецца пашыраная прадаж прадуктаў харчавання, тавараў народнага спажывання і прадукцыі грамадскага харчавання перад Калядамі і Новым годам. Культурныя ўстановы раёна падрыхтавалі глядзельныя мерапрыемствы для дзяцей і дарослых: калядныя тэатралізаваныя прадстаўленні, спектаклі, народныя гулянні.

ПА ТЭМЕ

Першыя госці — дзеці са сацыяльнага прытулку

Яшчэ 15 снежня ў Полацкім раёне адчыніла дзверы рэзідэнцыя Дзеда Мароза за горадам. Яна размяшчаецца, фактычна непасрэдна ў лесе — на базе аддзела турызму і актыўнага адпачытку Полацкага раённага цэнтра дзяцей і моладзі. Рэзідэнцыя будзе працаваць да 6 студзеня ўключна, акрамя выходных — 31 снежня і 1 студзеня. Дырэктар Полацкага раённага цэнтра дзяцей і моладзі Ірына Гаврыльчык дзеліцца:

— Разлічваем, што за гэтыя дні зможам прыняць як мінімум дзве тысячы наведвальнікаў. А першымі госцямі стануць дзеці з мясцовага сацыяльнага прытулку, дзеці з шматдзетных сем'яў. Пасля двухгадовага перапынку вяртаемся да фармату квестаў. Забаўляльна-гульнёвая праграма прысвечана пошуку чароўнага люстэрка. Па сцэнарыі, напісанай калектывам нашага цэнтра, яно выконвае жаданні, але пра яго ведае толькі Баба-Яга.

Па дабрэйшай традыцыі не абыйшлося без спецыяльна ўстаноўленай паштовай скрыні для лістоў Дзеду Марозу. Станам на 12 снежня ў полацкай рэзідэнцыі ўжо атрымалі сто лістоў ад дзяцей. Калядныя майстар-класы тут пройдуць пад тэмай «Ігрушка на елку». Удзельнікам прапануюць паспрабаваць зрабіць упрыгожванне для калючай прыгажуні з фетру і саломкі, картону і пацерак… Дзяцей і дарослых чакае фотасесія з казачнымі персанажамі. Прыемным сюрпрызам стане знаёмства з жывым сімвалам 2023 года. Вухаты сімпатычны кролік абяцае стаць сапраўднай зоркай праграмы.

ДАДАТКОВА

Ярмаркавыя рады

У краіне на новагоднія і калядныя свята запланавана 539 кірмашоў, некаторыя пачалі працаваць з 9 снежня. А з 17 снежня ў рэгіёнах і Мінску адкрыецца больш за 1100 ялавічных базараў, кошт елкі будзе вагацца ад 9 да 55 рублёў. У продажы можна знайсці дрэвы вышынёй да пяці метраў, расказала начальнік упраўлення гандлю і грамадскага харчавання Міністэрства антыманапольнага рэгулявання і гандлю Наталля Мельнікава.

Каб прыгожа сустрэць 2023 год, пакупнікам прапануюцца каля дзвюх тысяч найменняў ялавічных упрыгожванняў, сувеніраў, гатовых падарункаў, больш за 100 відаў штучных елак і сосен, з іх больш за 40 відаў — айчыннай вытворчасці. Таксама лёгка можна знайсці карнавальныя касцюмы на любы густ — іх прапануецца каля 100 відаў. З 1 снежня пачаліся распродажы ўсяго святочнага асартыменту. У гэтым годзе іх больш за 11 тысяч — амаль на дзве тысячы больш, чым у 2021-м.

Крыніца: vitebsk-region.gov.by